Alopesi olarak bilinen saçkıran hastalığı en bilinen saç dökülmesi hastalığıdır. Uzmanlar, yuvarlak ya da oval halde, deri değişikliği olmadan saç, kirpik, sakal yahut beden kıllarında yama biçiminde kayıp olması durumunu saçkıran olarak nitelendiriyor.
Dermatoloji Uzmanı Dr. Asiye Yıldız, saçkıranın neden olduğu sorusuna, “Saçkıran otoimmün (özbağışıklık) bir hastalıktır. Otoimmün hastalıklarda kişinin kendi bağışıklık sistemi sağlıklı hücreleri bir yabancı istilacı olarak görür ve yapılara karlı antikor üretir. Saç kıran hastalığında da bağışıklık sistemi kıl folliküllerini (yumurta hücresini koruyan yapı) bu formda yabancı gördüğü için bu yapılara ziyan verir. Kıl follikülleri saçın büyümesini sağlayan yapılardır. Bunlar bedenin yaptığı antikorlar ile tahrip olarak dökülür. Saçkıran genel olarak otoimmün hastalık olarak bilinen vitiligo (beyaz lekeli deri hastalığı), atopik dermatit (egzema), kimi tiroid hastalıkları ile birlikte olabilir yahut ailesine bu otoimmün hastalıklar bulunabilir” formunda cevap verdi.
“SAÇ, SAKAL VE KAŞLARDA YUVARLAK BİÇİMİNDE AÇIKLIK SAÇKIRANIN BELİRTİSİ”
Saçkıranın teşhis ve belirtilerinden bahseden Uzm. Dr. Asiye Yıldız, “Saçkıran; olağan popülasyonda yüzde 2-3 oranında görülür. Otoimmün hastalığı olan bireylerde ve ailesinde saç kıran olanlarda bu oran yüzde 20’lere varabilir. Sıklıkla çocuk ve 40 yaş altı şahıslarda görülür. Saç kıran 3-5 gün üzere kısa bir müddette fark edilebilir hale gelebilir. Saçlarda, kaş, kirpik ve sakalda para biçiminde açıklık hastalığın birinci belirtisidir. Nadiren saçların kılların döküldüğü bölgede kaşıntı yanma üzere şikayetler olabilir. Saç kıran ile birlikte nadiren tırnaklar da etkilenebilir. Tırnaklarda nokta formunda çukurcular, çabuk kırılma, incelme ve beyaz çizgilenme görülür. Saç kırana genel olarak göz ile muayene ve dermoskopik (derinin mikroskobik incelemesi) muayene ile teşhis konulabilir. Kimi skar (iz) bırakan hastalıklar, saçlı deri mantarı üzere hastalıklar ile karışabilir. Bu nedenle dermatoloji uzmanına başvurulması gerekir. Teşhis için kan sayımı, ferritin, B12 vitamini. Tiroit işlev testleri, otoantikorlar ve kan şekeri üzere testler yapılabilir. Gerektiğinde saçlı deriden biyopsi alınarak kıymetlendirme de yapılabilir” diye konuştu.
“TÜM SAÇLARIN KAYBINA KADAR İLERLEYEBİLİR”
Hastalığın çeşitleri ve tedavi uygulamalarından da bahseden Dr. Asiye Yıldız, şöyle konuştu:
“Saçkıranın birçok tipi var. ‘Alopesi areata’ teşhisinde tek ya da birkaç lezyon olabilir. ‘Alopesi totalis’ teşhisinde tüm saçlı deri etkilenir, tüm saçlar kaybedilebilir. ‘Diffüzalopesi totalis’ teşhisinde tüm saçlı deri etkilenir, saçlar incelir ve seyrelir lakin tam açıklık olmamıştır. ‘Alopesi offiazi’ teşhisinde saçlar periferde bant biçiminde dökülmüştür. ‘Alopesi üniversalis’ denen tipte ise saçlar ile birlikte kaş, kirpik sakal ve tüm kıllar dökülmüştür.”
Saçkıran tedavisinde dökülen saçların süratle çıkmasını ve dökülmenin durması amaçlandığını söyleyen Dr. Yıldız, tedavi sistemlerini şöyle anlattı:
“Etkilenen bölgeye lokal olarak uygun kremlerin uygulanması birinci seçenektir. Kremlere karşılık alınamamış ise yahut tutulum şiddetli ise saçların, kılların dökülen bölgesine kortikosteroid iğne yapılması (ILS), PRP, mezoterapi üzere özel ilaçların enjeksiyonu tedaviye eklenebilir. Yeniden de karşılık alınamamış ise kortikosteroid haplar, siklosporin üzere otoimmun hastalıklarda kullanılabilen immunsüpresif (bağışıklık sisteminin aktivitesini engelleyen ilaçlar) tedaviler de kullanılabilir. Saçkıran hastalığının nasıl bir seyir göstereceği bireyden şahsa değişiklik gösterir. Birtakım şahıslarda etkilenen bölgede olağan saçlar çok çabuk yine çıkabildiği halde birtakım şahıslarda çok geç karşılık alınabilir yahut hiç kıl çıkışı olmayıp tüm saçların kaybına ilerleyebilir. Hastalığın çok erken yaşta ortaya çıkması, tırnak tutulumunun olması, ailede saçkıran hastalığının olması, kişinin öteki bir otoimmun hastalığının olması üzere eşlik eden durumlar saçkıranın daha ilerleyici olabileceğine işaret eder.”
