The Economist’in değerlendirmesine göre; siyasetin yerçekimi kurallarına meydan okumasıyla tanınan ve 6 Ocak Kongre baskınından 2024 seçim zaferine kadar her türlü krizi lehine çevirmeyi başaran ABD Başkanı Donald Trump, bu kez en büyük engeliyle karşı karşıya. Dergi, İran’a karşı girişilen bu “düşüncesiz ve hesapsız” savaşın Trump başkanlığının gidişatını sarsabileceğini vurguluyor. Analizde, kısa sürecek bir çatışmanın bile ikinci görev döneminin rotasını değiştirdiği, aylarca sürecek bir savaşın ise Trump’ı siyasi bir yıkıma sürükleyebileceği öngörülüyor.
Trump’ın siyasi gücü kan kaybediyor
İngiliz dergisinin analizinde, İran’la girilen bu çatışmanın Trump’ın üç temel siyasi gücünü zayıflattığı savunuluyor:
Kendi gerçekliğini dünyaya dayatma yetisi, baskı araçlarını acımasızca kullanması ve Cumhuriyetçi Parti üzerindeki mutlak hakimiyeti.
The Economist, savaşların değişimi hızlandırdığını belirterek, bu süreçte Trump’ın “yenilmezlik” imajının ilk kez bu kadar ciddi bir darbe aldığını not düşüyor.
Başkan zafer iddia etse de dergiye göre sahadaki gerçekler farklı:
Altyapı yıkımlarına ve üst düzey suikastlara rağmen Tahran rejimi ayakta kalmaya devam ediyor. Daha da önemlisi, İran’ın nükleer kapasitesine dair belirsizlik henüz giderilebilmiş değil.
Petrol piyasalarında ‘İran’ tansiyonu
The Economist, İran’ın küresel enerji endüstrisine karşı yürüttüğü paralel savaşa dikkat çekiyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin hedef alınması ve komşuların enerji altyapısına düzenlenen saldırılar piyasaları altüst etmiş durumda. 18 Mart’ta Katar’daki bir doğal gaz merkezine düzenlenen füze saldırısının ardından Brent petrolün varil fiyatının 110 doları aşması, küresel ekonomideki hasarın derinleşeceğinin sinyali olarak yorumlanıyor.
Müttefikler sırt çeviriyor, parti içinde sesler yükseliyor
Derginin analizine göre, Trump’ın dış politikadaki en büyük kozu olan “baskı kurma” stratejisi artık işlevini yitiriyor. NATO müttefiklerinden beklediği yardımı alamayan Trump’ın manevra alanı daralıyor.
İç politikada ise The Economist, seçmeni “savaş ve enflasyondan koruma” vaadiyle kazanan Trump’ın, şimdi artan akaryakıt fiyatları ve hayatını kaybeden Amerikan askerleriyle zor durumda kaldığını belirtiyor:
Trump göreve geldiğinde 3,11 dolar olan benzinin galon fiyatı 3,88 dolara çıktı.
Dizel fiyatları da 3,72 dolardan 5,09 dolara yükseldi.
Ayrıca, Cumhuriyetçi Parti içindeki MAGA kanadında Tucker Carlson gibi isimler üzerinden yükselen “ihanet” seslerinin, Kasım ayındaki ara seçimlerde ağır bir yenilgiye yol açabileceği uyarısı yapılıyor.
“Kötü bir kaybeden” daha tehlikeli olabilir
The Economist’in karamsar öngörüsüne göre, savaşın uzaması ve borsaların çökmesi durumunda Trump, dikkatleri dağıtmak için başka bölgelerde yeni maceralara atılabilir. Ancak asıl tehlikenin, Trump’ın iç politikadaki otoriter hamlelerinde yattığı belirtiliyor.
Dergi; medyaya yönelik lisans iptali tehditleri ve Fed üzerindeki faiz baskısının bu eğilimin sinyalleri olduğunu savunarak analizini şu çarpıcı cümleyle noktalıyor: “Trump, İran’da bir kazanan olarak çıkamayabilir ve dünya ‘kötü bir kaybeden’ ile karşı karşıya kalabilir.” (Sözcü)
