Ticaret Bakanlığı’nın, emlak alım satımında kayıt dışılığı önlemek amacıyla ilan platformlarında uygulayacağı “doğrulanmış ilan” düzenlemesi yarın başlıyor. 31 Aralık 2024 tarihine kadar geçiş süreci öngörülen düzenleme 1 Ocak 2025 itibarıyla tamamen devreye alınacak.
Ticaret Bakanlığı’nın, tüketici haklarını korumak, sahte ilanlarla vatandaşların karşılaştığı fiyat manipülasyonlarının önüne geçmek, taşınmaz ticaretinde kayıt dışılığı önlemek amacıyla ilan platformlarında uygulayacağı “doğrulanmış ilan” düzenlemesi yarın itibarıyla başlıyor.
Düzenleme kapsamında Bakanlıkça kurulan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), bu tarihte devreye alınacak ve yılbaşından itibaren zorunlu olarak emlak ticaretinde uygulanacak.
Böylelikle, platformlardaki emlak ilanları, taşınmaz sahibi, bu kişinin birinci ve ikinci derece hısımları veya eşi tarafından verilebilecek ya da taşınmaz sahibince yetkilendirilen emlak işletmesince sunulabilecek.
Sistemle taşınmaz sahibi, emlak işletmesini e-Devlet’te oluşturulan ekrandan yetkilendirecek, bu ekrandan ilana konu taşınmazı, yetki vermek istediği emlak işletmesini ve süresini belirleyerek işlemini tamamlayabilecek.
20 BİN EMLAKÇI BAŞVURU YAPTI
Türkiye Emlak Müşavirleri Federasyonu Başkanı Hacı Ali Taylan, emlakçıların, yarın uygulamaya alınacak olan doğrulanmış ilan düzenlemesi için gerekli hazırlıkları tamamladığını bildirdi.
Taylan, konutta “doğrulanmış ilan” düzenlemesine yönelik değerlendirmede bulundu.
Sektör temsilcileri olarak uygulamayı desteklediklerini belirten Taylan, elektronik ilan doğrulama sisteminin 15 Eylül’de uygulanmaya başlayacağını ancak düzenlemenin 1 Ocak 2025’e kadar zorunlu olmayacağını ifade etti.
Emlakçılar olarak gerekli çalışmaları yaptıklarına işaret eden Taylan, “Türkiye’nin dört bir yanında bulunan odalarımız, komitelerimiz, Ticaret Bakanlığına bağlı ekiplerimiz gerekli açıklama ve kamu spotlarıyla sürece dair hem tüketicileri hem de esnafımızı bilgilendirdi. Dolayısıyla emlak ofislerimiz konu hakkında yeterince bilgiye sahip ve düzenlemeyi uygulamak için hazır” değerlendirmesinde bulundu.
Taylan, 1 Ocak 2025’e kadar düzenlemedeki eksiklerin tespit edileceğine dikkati çekerek, bu süreçte de tüketicilerin ve esnafın teknik bakımdan zorlandığı yönlerin Bakanlıkça inceleneceğini söyledi. Taylan, yeni yılda, doğrulanmış ilan uygulamasında oluşabilecek eksikliklerin giderilerek, düzenlemenin tamamen zorunlu hale getirileceğini ifade etti.
Emlak sitelerinin de gerekli altyapı çalışmalarını yaptığını belirten Taylan, “Bazı emlak ilan portalları bu düzenlemenin müşteri kaybına yol açacağını düşünüyorlar ancak herkes bu düzenlemeyi uygulamak zorunda. Bakanlığın çok ciddi yaptırımları olacak. Benim aldığım bilgide de bütün emlak portalları altyapısını hazırladı” diye konuştu.
Taylan, düzenlemeyle yetki belgesi olmayan emlakçıların, emlak portalları üzerinden ilan veremeyeceğini anımsatarak şunları kaydetti:
“Şu an 70 bin düzeyinde Bakanlıktan yetki belgesi almış emlakçımız var, 20 bin emlak ofisi de yetki belgesi almak için müracaat etti. Dolayısıyla beklentimiz yıl sonuna kadar yetki belgesi almış emlakçı sayısının 90 bin düzeyine ulaşması yönünde. Son zamanlarda eğitimlere katılım ve müracaata da baktığımızda bu işin çok hızlandığını görüyoruz. Hızlı bir şekilde emlakçılarımız yetki belgesi almak için uğraş veriyorlar.”
10 soruda “doğrulanmış ilan” düzenlemesi
Söz konusu düzenlemeye ilişkin merak edilen 10 soru ve 10 cevap şöyle:
Doğrulanmış ilan nedir, hangi amaçla uygulanacak?
Vatandaşlar, e-Devlet üzerinde kendisine ait gayrimenkulü seçerek, açılacak pencereden emlakçısını yetkilendirecek, emlakçılar da aldıkları yetkiyle emlak portallarına ilan girebilecek. Söz konusu ilanlar “doğrulanmış ilan” olarak yayımlanacak. Yeni uygulamada, sitelere gayrimenkul ilanı verilmesi süreci resmiyete dökülecek. Düzenleme, tüketici mağduriyetinin engellenmesi, sahte ilanlarla vatandaşların karşılaştığı fiyat manipülasyonlarının önüne geçilmesi amacıyla uygulanacak. Ayrıca, yetki belgesi olmayan emlakçıların ilan vermeleri engellenerek, kayıt dışı emlakçılıkla da mücadele edilecek.
Doğrulanmış ilan düzenlemesine ne zaman geçilecek ve denetimi kim tarafından yapılacak?
İlan platformlarınca, yetki doğrulama uygulamasına ilişkin teknik çalışmalar 15 Eylül’e kadar tamamlanacak ve sistem, bu tarihten itibaren devreye alınacak. Uygulama, 1 Ocak 2025’ten itibaren tamamen başlayacak ve bu tarihten sonra yetki doğrulaması yapılmadan emlak portalları üzerinden ilan verilemeyecek. Söz konusu düzenlemenin denetimi de Ticaret Bakanlığınca gerçekleştirilecek.
Emlakçıların düzenlemeye uyum sürecinde neler yapmaları gerekiyor?
Emlak işletmelerinin, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nde (EİDS) yetki doğrulamasının devreye alınması sonrasında ilan verirken sorun yaşamamaları ve idari yaptırıma maruz kalmamaları için yetki belgesi alması gerekecek.
EİDS ve emlak yetki belgesi nedir?
EİDS, elektronik platformlarda ilan yoluyla taşınmaz pazarlayan kişinin kimlik bilgileri ile ilana konu taşınmazı pazarlama yetkisinin olup olmadığının doğrulanabildiği sistemdir. Emlak yetki belgesi ise kişilerin taşınmaz ticareti yapabilmesine resmi olarak olanak sağlayan, ticaret il müdürlüklerince verilen evraktır. Söz konusu belge, kişilerin emlak ofisi açmaya dair mesleki yeterliliğe sahip olduklarının kanıtı niteliğindedir.
Aynı taşınmaza ilişkin kaç emlakçı yetkilendirilebilecek?
Aynı taşınmaza ilişkin, birden fazla emlak işletmesinin yetkilendirilmesi mümkün olacak. İlan platformlarında aynı taşınmaza ilişkin başka ilan bulunması durumunda, diğer ilana ait fiyat bilgilerini içeren kısa yollara veya linklere yer verilecek.
Kiralık taşınmaz ilanlarının da doğrulanması zorunlu olacak mı?
EİDS yetki doğrulama uygulaması hem satılık hem de kiralık taşınmaz ilanları için zorunlu olacak. Günlük kiralık taşınmazlarla henüz kat irtifakı tesis edilmemiş konut projeleri, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı konut projeleri, gecekondu vasfındaki taşınmazlar gibi herhangi bir sebeple tapusu bulunmayan taşınmazlar uygulamaya dahil olmayacak. Ayrıca, tapusu bulunmayan taşınmazlara ilişkin ilanlar, platformlarda yer alabilecek ancak bu taşınmazlara ilişkin ilanların girişinde, taşınmazın tapu kaydının olmadığına ilişkin bir işaretleme yapılacak ve bu durum ilanda da belirtilecek.
Vatandaşlar, emlakçı yetkilendirmeden kendi ilanlarını emlak portalları üzerinden yayınlayabilecek mi?
Kişi, kendisi ve birinci derece akrabası, eşi, annesi, babası ve çocuklarının da üzerine olan emlakla ilgili ilanı doğrulanmış olarak yayınlayabilecek.
Yetkilendirme sonrasında, verilen yetkinin iptali mümkün olacak mı?
e-Devlet yetkilendirme ekranında taşınmaz sahibi tarafından verilen yetkinin iptali mümkün olacak fakat yetkilendirmenin iptali halinde ilan otomatik olarak yayımdan kalkmayacak.
Yetkilendirilmiş emlakçının, konut üzerindeki yetki süresi ne kadar olacak?
Yetkilendirme ekranında taşınmaz sahibince yapılacak yetkilendirmenin süresi asgari 3 ay olacak, süre taşınmaz sahibi tarafından aynı ekrandan uzatılabilecek.
Doğrulanmış ilan, otomotiv sektöründe de geçerli olacak mı?
Düzenleme ilk etapta emlak sektöründeki ilanlarda uygulanacak. Ancak ilerleyen süreçte otomotiv satışlarında da doğrulanmış ilan düzenlemesine geçilecek.
