AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Mehmet Şimşek’i iktisadın başına geçirmesinden sonra, birkaç yıldır sürdürdüğü düşük faiz siyasetinden vazgeçip vazgeçmeyeceği, Şimşek’in iktisat idaresinde ne kadar özgür olabileceği Türkiye gündeminde.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında bugün 10.00’da başlayacak İktisat Uyum Heyeti (EKK) toplantısında verilebilecek bildiriler da piyasalarda takip edilecek. EKK‘ya TCMB Lideri Gaye Erkan da katılacak.
Piyasalar yüzde 8.5’te bulunan siyaset faizinin önümüzdeki hafta bariz bir biçimde yükseleceğine kesin gözüyle bakarken nereye kadar yükseleceği tahminleri yüzde 20 ile yüzde 40 ortasında geniş bir bantta yayılıyor.
ERDOĞAN FAİZE EVET Mİ DEDİ?
Hazine ve Maliye Bakanlığı misyonuna Mehmet Şimşek’in getirilmesi ile başlayan ve TCMB’ye Erkan’ın atanmasıyla devam eden üst idare değişiklikleri sürdürülemez tenkitlerinin odağı olan iktisat programında esaslı bir değişim olarak görülüyor. Yatırımcılar bu bağlamda Erdoğan’ın faiz artışlarını kabul edip etmeyeceği yakından izliyorlardı.
Erdoğan dün, düşük faiz yanlısı görüşününün değişmediğini fakat Şimşek’in TCMB ile birlikte atacağı adımları kabullendiğini söyledi. Bu açıklama Türkiye’nin memleketler arası risk primini gösteren CDS’te 10 baz puan üzeri düşüş getirdi. Bankacılar sie piyasa reaksiyonundan daha da kıymetlisi açıklamanın “büyük bir endişeyi” ortadan kaldırdığını ifad ettiler.
Erdoğan “Ama Hazine ve Maliye Bakanımızın şu andaki fikri noktasında, biz doğal kendisine burada atacağı adımları hızla, rahatlıkla Merkez Bankası’yla bir arada atmasını kabullendik, ‘hayırlı olsun’ dedik ve bu formda de enflasyonu tek haneye düşürmekteki kararlılığımızı da bildirdik” dedi.
Bankacılar Erdoğan’ın daha evvel faiz düştükçe enflasyonun da düşeceği tarafındaki açıklamalarının yerini tıpkı anda “düşük faiz ve düşük enflasyon”un mümkün olduğuna dair tabirin aldığına dikkat çektiler.
EN DÜŞÜK ENFLASYON VE SİYASET EN SON 2013 YILINDA GÖRÜLDÜ
Türkiye iktisadında hem düşük tek haneli enflasyon hem de yüzde 4.5’e kadar gerileyen siyaset faizi bir ortada 2013 yılında yaşanmıştı.
Erdoğan, Erkan’ın TCMB ataması için ise, “Hafize hanımı Mehmet Beyefendi tanıyordu ve kendisi bu teklifi bana getirdi. Biliyorsunuz ben takım hareketine inanırım… Bu adımı iyisiyle attık. Alışılmış kendisine de gerekli olan beklentilerimizi söyledik” dedi.
Bir bankanın döviz masası işlemcisi, “Ekonomide büyük bir değişim yaşanıyor. Daha evvel de bu değişimlerden kısa müddette vazgeçildiği için piyasa kaygılı. Bu tasanın tahminen de en büyüğü faiz artışına siyasi reaksiyonun ne olacağı idi. Dün ‘kabullendik’ açıklaması bu kaygıyı ortadan kaldırdı. Süreçte hiç tasa olmasa CDS 700’den 500’e değil 300’e düşerdi. Ben yeniden düşeceği yerin 300 olacağını fakat bunun vakit alacağını düşünüyorum” dedi.
İç piyasada ise bankacılar kamunun döviz piyasasındaki belirleyici rolünün bitmediğini lakin seçim öncesindeki üzere TCMB rezervlerin TL’nin daha bedelli bir düzeyde tutulması için kullanımını da bugünlerde göremediklerini belirtiyor.
PİYASALARIN GÖZÜ FAİZ KARARINDA
Türkiye piyasaları yabancı yatırımcılara swap üzere devam eden kısıtlar nedeniyle tam manasıyla açık değil. Piyasalar 22 Haziran’daki faiz kararı ve iktisat idaresindeki başka atamaları beklemeye devam ediyor.
Piyasalar yarın Şimşek’in evvel TÜSİAD akabinde banka genel müdürleri ile bir ortaya geleceği toplantıyı takip edecekler.
Kamu denetimli bir yapıdan hürlüğe geçişin orta periyodunu yaşan dolar/TL’de tarihi tepe pazartesi günü görülen 23.77 düzeyi oldu.
TL, bu tepe düzeye nazaran seçimlerin birinci tipi öncesine kıyasla yüzde 17.6 paha kaybederken, yılbaşından bugüne kayıp yaklaşık yüzde 21.3 oldu. TL’nin son beş yıllık kaybı ise yüzde 80 civarında. Kur bu sabah saat 08.49’da 23.60 civarında.
Euro ise 25.58 civarında süreç görüyor.
KÜRESEL PİYASALARDA SON DURUM
ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 17 aydır birinci sefer faizleri sabit tutmasına karşın yeni faiz artırımlarına açık kapı bırakmasının akabinde dolar kayıplarının bir kısmını toparladı.
Politika faizini yüzde 5-yüzde 5.25 aralığında sabit tutan ABD Merkez Bankası (Fed), iktisatta iddialardan güçlü gerçekleşen performans ve enflasyondaki yavaş düşüş nedeniyle faizleri yıl sonuna kadar yarım puan daha artırabileceğinin sinyalini verdi.
