Prof. Dr. Hasan Sözbilir, AFAD’ın 81 vilayet için 2021’de yayınladığı Vilayet Afet Risk Azaltma Planları çerçevesinde İzmir’in afetlerden en az ziyanla çıkmak için 227 aksiyonu gerçekleştirmesi gerektiğini, bu hareketlerin vaktinde tamamlanması halinde İzmir’in 2030’da tüm afetlere hazır olacağını tabir etti.
30 Ekim 2020’deki Seferihisar merkez üslü sarsıntısının akabinde bölgedeki faylarda gerilim birikiminin gerçekleşmeye başladığını bildiren Sözbilir, İzmir’de bilhassa 2000 yılı öncesi yapılan binaların riskli olduğunu, kentsel dönüşüm çalışmalarının ise yavaş ilerlediğini lisana getirdi.
Sözbilir, Seferihisar ve Balçova’da yapı stoku envanterinin çıkartıldığını, Bayraklı, Konak, Bornova üzere ilçelerde de yeni çıkartılmaya başlandığını, bina performans tahlili açısından ise daha gerilerde olunduğuna işaret etti.
İzmir vilayet sonlarında 17 canlı fay tespit edildiğini, bunlardan 5’inin tekrarlama aralığı, geçmiş periyotlarda ürettiği zelzele sayısı ve en son ne vakit kırıldığına ait bilgiler bulunduğunu anlatan Sözbilir, şöyle konuştu:
“Tuzla Fayının yaklaşık 2 bin yıldır kırılmadığı ortaya çıktı. Bu fayın sarsıntı tekrarlama aralığı da 2 bin yıl civarında. Bu fayın yakın gelecekte kırılma mümkünlüğü var. Birkaç gün evvel bir sürü sarsıntı oldu Buca’da. Bu sarsıntıların hepsi bu fayla bağlı, bu fayın kuzeydoğu ucunda gerçekleşiyor. Fay bir formda sistemi zorlamaya başlamış durumda. Bu, yarın sarsıntı olacak manasına gelmiyor lakin gelecekte bu fayın kırılacağı şu anki bilimsel datalar ışığında biliniyor.“
YENİFOÇA, GÜMÜLDÜR VE KEMALPAŞA’DA FAY İNCELEMESİ
MAHALLE BAZINDA ARAMA KURTARMA ÖRGÜTLERİ
“Deprem ne vakit olacak” niyetinden fazla “Deprem geldiğinde ne yapmam gerekiyor” fikrinin gelişmesi gerektiğini vurgulayan Sözbilir, şunları kaydetti:
“Hiçbir zelzele bizim yapı stokumuzu güçlendirmemizi beklemeyecek. Zelzele anında bina sallanırken koşturmamamız ve belirli bir ömür alanı oluşturmamız gerekiyor. Mahalle, bina ve aile ölçeğinde ne yapmamız gerektiğine dair evvelce tatbikatlar yapmamız gerekiyor. Dışarıda olan insan enkazın altındaki beşere müdahale edemiyor zira ne yapması gerektiğini bilmiyor. Kurtarma takımlarının çabucak gelme talihi yok. Mahalle bazında arama kurtarma örgütlerinin kurulması lazım, halkın içinden. Genç dinamik insanların 8-10 kişilik kümelerle AFAD, AKUT üzere kuruluşlarından eğitim almaları ve her mahallenin içinde arama kurtarma gereçlerinin hazır bulunduğu konteynerlerin kurulması lazım. Bina yıkmak, yine yapmak uzun süreçli işler, o yüzden sarsıntıya hazırlıklı olmak gerek.“
