Milyonlarca çalışanın merakla beklediği minimum fiyat orta artırımı, Minimum Fiyat Tespit Kurulu’nun yaptığı üçüncü toplantının sona ermesiyle birlikte, Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından açıklandı.
Buna nazaran; net taban fiyat ölçüsü yüzde 34 artışla 8 bin 506 liradan 11 bin 402 liraya, brüt minimum fiyat ise 10 bin 8 liradan 13 bin 414 liraya yükseldi.
Asgari fiyatın artmasıyla taban fiyatın patrona maliyeti, emekli olacakların askerlik ve doğum borçlanması, SGK cezaları üzere fiyatların aktüel hali de merak konusu oldu.
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, minimum fiyata gelen artırım oranıyla birlikte güncellenen fiyatları kıymetlendirdi.
“ASGARİ FİYATIN PATRONA MALİYETİ 15 BİN 762 LİRA”
Asgari fiyatta gelen yüzde 34 artırım oranıyla bir arada 8 bin 506 liradan 11 bin 402 liraya yükseldiğini hatırlatan Karakaş, patron maliyeti, isteğe bağlı sigorta prim fiyatları ve SGK cezaları açısından maliyetlerin yükseleceğini belirtti.
Karakaş, taban fiyatın açıklanan patrona maliyetinin 15 bin 762 liradan daha az olabileceğini söz ederek, “Şimdi baktığımız vakit minimum fiyat net 11 bin 402 liraya çıktı. Bu 11 bin 402 liralık taban fiyatın patrona yansıması maliyeti 16 bin 432 liradır. Lakin devlet, istihdamının korunması için ve patronların rekabet gücünün arttırılması için yirmiye yakın teşvik veriyor. Borcu olmayan patronlar, kaçak sigortalı çalıştırmayanlar, personellerin fiyatlarını SGK’ya gerçek fiyatlar üzerinden bildirenler, geçersiz sigortalı çalıştırmayan bütün patronlara devlet yüzde 5 oranında teşvik vermekte. Bu yüzde 5 teşvikten hangi kesimden olursa olsun patronlar faydalanabiliyor. Yükümlülüklerini düzgün yerine getiren bir patrona maliyeti bu durumda 15 bin 762 liraya düşmektedir” sözlerine yer verdi.
“ASGARİ FİYATIN PATRONA MALİYETİ 15 BİN 262 LİRAYA KADAR DÜŞMEKTE”
Karakaş 2016 yılından beri devletin minimum fiyat artışının istihdama getireceği yükü azaltmak için taban fiyat takviyesi verdiğini tabir ederek, şu tabirleri kullandı:
“Asgari fiyat dayanağı yılbaşı itibariyle genel olarak bütün özel dala, bütün iş yerleri için 400 lira civarındaydı. Fakat bir ayrıntı vardı; sendikalı örgütlenmeyi desteklemek için bu takviyenin ölçüsü 500 liraydı. Sayın Bakan’ın yapmış olduğu açıklamada bu dayanağın genel olarak 400 liradan 500 liraya yükseltildiği söylendi. Bu durumda özel bölüm iş yerlerinin tamamı yani hangi bölümde olursa olsun bu 500 lira minimum fiyat dayanağından faydalanacaktır.
Bunu da göz önünde bulundurduğumuz vakit patrona maliyeti 15 bin 262 liraya kadar düştüğü görülmektedir. Yani yükümlülüklerini düzgün bir halde yerine getiren, primlerini vaktinde ödeyen ya da primlerini yapılandırmış olan, taksitlendirmiş olan kaçak sigortalı çalıştırmayan, uydurma sigortalı çalıştırmayan bütün patronlara maliyeti 15 bin 262 liraya kadar düşmektedir.”
“PRİM GÜN FİYATI 107 LİRADAN 143 LİRAYA ÇIKACAK”
Kadınların doğum borçlanması yaparak, erkeklerin ise askerlik borçlanmasını yaparak eksik primlerini doldurabileceğini belirten Karakaş, “Şimdi bilhassa 1 Temmuz’dan sonra bunun yapılması halinde maliyetin taban fiyat artışı oranında yani yüzde 34 oranında arttığını söyleyebiliriz. Bu durumda askerlik borçlanmasına gereksinimi olan ya da doğum borçlanmasına ya da öteki türlü Türkiye’de hizmet borçlanması muhtaçlığı olanın 1 Temmuz’u geçirmeden katiyetle hizmet borçlanmasını yapması lehine olacaktır. Keza yaptığımız hesaplamaya nazaran günlük borçlanma maliyeti 107 lirayken, 143 liraya kadar yükselmekte. Münasebetiyle 1 Temmuz’dan evvel yapıldığı takdirde 107 liralık bir borçlanma bedeli var. Ne kadar borçlanmaya gereksinim varsa 107 lirayla borçlanmaları halinde toplanma maliyeti bulacaklardır. 1 Temmuz’a geldiği anda ansızın 143 liraya yükselmekte. Münasebetiyle bunu göz önünde bulundurması lazım” değerlendirmesinde bulundu.
“GURBETÇİLERİN GÜNLÜK PRIM FİYATI 151 LIRADAN 201 LIRAYA YÜKSELECEK”
Gurbetçilerin borçlanma maliyetine de değinen Karakaş, gurbetçilerin borçlanmasının, Türkiye’deki askerlik borçlanması, doğum borçlanması ve öteki borçlanmalardan daha yüksek olduğunu söyleyerek, şu tabirleri kullandı:
“İSTEĞE BAĞLI EMEKLİLİK PRİMİ GÜNLÜK FİYATI 107 LİRADAN 143 LİRAYA YÜKSELDİ”
İsteğe bağlı emeklilik prim fiyatlarını hakkında da değerlendirmelerde bulunan Karakaş, “Ev hanımları çalışmadıkları için tek emeklilik bahtlarını isteğe bağlı prim ödeyerek emekli olabilmektedir. Hasebiyle isteğe bağlı sigortalıların da maliyeti esasen yüksektir. Aylık 3 bin 200 lira günlük olarak da 107 liraya denk gelen isteğe bağlı sigortalılık primi 1 Temmuz’dan itibaren 143 liraya kadar yükseldiğini görüyoruz. Olağan burada 1 Temmuz’dan evvel yahut sonra mesken hanımlarının bir inisiyatifi bulmayacaktır. 1 Temmuz’dan itibaren mecburen günlük 107 lira yerine 143 lira fiyatında isteğe bağlı prim borçlanması yapmak zorundalar” bilgilerini verdi.
“SGK İDARI PARA CEZALARINDA YÜZDE 34 ORANINDA ARTIŞ”
Karakaş, SGK cezalarının da minimum fiyata bağlı yükseldiğine dikkat çekerek, “Sosyal Güvenlik Kurumu yükümlülüklerini yerine getirmeyen, kayıt dışı çalıştıran, sahtecilik yapan ya da başka yükümlülüklerini yerine getirmeyen patronlara idari para cezası uygulanmaktadır. SGK’nın idari para cezaları da büsbütün minimum fiyata endeksli olduğu için minimum fiyatın artışı oranında idari para cezaları da arttı. Münasebetiyle SGK idari para cezaları yüzde 34 oranında bir artış kelam konusu. 1 Temmuz’dan itibaren en düşük SGK idari para cezası bin 341 lira, en yüksek idari para cezası 160 bin 974 lira olarak gerçekleşecektir” açıklamasında bulundu.
“EN DÜŞÜK İŞSİZLİK ÖDENEĞİ 5 BİN 325 LİRAYA YÜKSELDİ”
Asgari fiyat artışının çalışanlara gelir açısından olumlu yansımasının yanı sıra işsiz kalanlar için de ödenecek olan işsizlik ödeneğinde de artışlar olmasını sağladığını lisana getiren Karakaş, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Asgari fiyat üzerinden çalışmış olanlar için en düşük işsizlik ödeneği 5 bin 325 liradan ve en yüksek işsizlik ödeneği ise yeniden taban fiyat artışıyla birlikte 16 bin 650 liraya kadar yükselmiş bulunmaktadır. Toplumsal Güvenlik Kurumu uygulamasında en az 90 gün kısa vadeli sigorta kolları primi yatırmış olanların hastalanmaları halinde hastalık sigortasından istirahat parası olarak bilinen iş göremezlik ödeneği ödenmekte. Bu ayakta yahut yatarak tedaviye bağlı olarak belirlenmektedir. Bununla ilgili olarak da ödenecek en düşük istirahat parası yatarak tedavide günlük 223 liraya yükseldi ayaktaki tedavilerde ise 298 liraya yükseldi.”
