Sürekli artan girdi maliyetlerinin tesiriyle üretici enflasyonun yüksek olması, çok sıcaklar ya da çok yağışlar üzere ani iklim değişiklikleri ziraî üretimi ve besin fiyatlarını etkilemeye devam ediyor.
Çiftçinin ana girdilerinden olan mazotta bir yıllık fiyat artışının son bir aylık periyotta yapıldığını, bunun da mazota verilen ziraî dayanakları erittiğini vurgulayan Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Lideri Şemsi Bayraktar, “Bu durum tıpkı vakitte nakliye fiyatlarını artıracak tüketiciye ulaşıncaya kadar besin fiyatları katlanacaktır” ikazında bulundu.
“BİR YILLIK ARTIRIM ORANI BİR AYDA YAPILDI”
Öte yandan motorine bugünden itibaren geçerli olacak formda 1.07 lira artırım geldi. Bayraktar’ın aktardığına nazaran, son artırımla birlikte mazot fiyatı aylık olarak yüzde 51.9, son bir yıla nazaran ise yüzde 49,9 oranında arttı. Yani son bir yıllık artırım oranından daha fazlası, seçimden sonraki bir ayda yapılmış oldu. Seçim sonrası geçen yaklaşık iki buçuk aylık süredeki artırım oranı ise yüzde 96’ya yükseldi.
Çiftçinin ziraî üretim için takviye beklerken mazot artırımlarıyla karşı karşıya kaldığının altını çizen Bayraktar, bu artırımlar sonucu hasat sevincinin bile yaşanamadığını lisana getirdi.
“GIDA FIYATLARI KATLANACAK”
Sözlerinin devamında bayraktar şunları söyledi:
“Bu fahiş artırımla birlikte mazota verilen takviye tümden eriyip gittiği üzere, tarıma verilen tüm takviyelerin de yüzde 75’i de mazota uygulanan ÖTV, KDV ve döviz fiyatı artışı yoluyla devlete geri aktarılıyor.
Mazot bir özel tüketim eseri değildir ki vergi alınsın. Bu durum tıpkı vakitte nakliye fiyatlarını artıracak tüketiciye ulaşıncaya kadar besin fiyatları katlanacaktır.”
GÜBRE DE BİR AYDA YÜZDE 33 ZAMLANDI
Mazotun yanı sıra ziraî üretimi zorlayan bir öbür bahis da tekrar artmaya başlayan gübre fiyatları…
“Gübre fiyatlarında 6 aydır oluşan fiyat düşüşünün akabinde haziran ayında yükselmeye başlayan fiyatlar temmuzda da artmaya devam etti” diyen Bayraktar, “Son bir ayda gübre fiyatlarında yüzde 33’e varan artışlar görüldü” dedi.
“Yeni ekim periyoduna kısa bir müddet kala artan gübre fiyatları karşısında üreticilerimiz telaş duyuyor” diyen Bayraktar, “Zamlardan etkilenen ve hasadından yeteri kadar gelir elde edemeyeceği tasası yaşayan üreticilerimiz yeni dönem için nasıl girdi temin edecektir?
Üreticilerimizin mağdur olmaması, üretime darbe vurulmaması için tüm gübre fiyatlarının makul düzeylerde tutulması ve gübre takviyelerinin artırılması gerekiyor” diye konuştu.
“’MERKEZ’İN RAPORUNA NAZARAN BESİN FIYATLARI ARTIŞLARI DEVAM EDECEK”
Bitkisel ve hayvansal üretimdeki maliyet meselesini çözmeden ve üretimi artırmadan besin eserlerindeki enflasyonu çözmenin mümkün olmadığını vurgulayan Bayraktar, “Bu sorun çözülmediği takdirde üreticilerimiz az kazandığı için üretimden vazgeçecek, tüketicilerimiz ise daha değerliye eser tüketecektir. Maliyetlerin düşürülmesi için üreticilerimiz ziraî üretimde kullanılan tüm girdilere makul fiyatlardan ulaşmak zorundadır” değerlendirmesinde bulundu.
Merkez Bankası’nın yayınladığı enflasyon raporuna da atıf yapan Bayraktar, şöyle devam etti:
“Başta zerzevat ve meyve olmak üzere besin fiyatlarında artışın süreceğini belirtiyor. Besin fiyatları artışlarında en kıymetli etken olan üretici maliyetleri eser arzını olumsuz istikamette etkiliyor. Besin eserlerine karşı artan iç ve dış talebin karşılanıp piyasanın istikrar bulması, fiyat düzeyinin korunması arz meselesinin tahliline bağlıdır.”
ZAM ŞAMPİYONU ELMA
Öte yandan Bayraktar, temmuz ayında üretici ile market ortasındaki fiyat değişimlerini de açıkladı.
Temmuzda üretici ile market ortasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 390,7 ile elmada olduğunu belirten Bayraktar, elmadaki fiyat artışını yüzde 268,6 ile kuru üzümün, yüzde 219,7 ile havucun, yüzde 198,5 ile maydanozun ve yüzde 192,1 ile marulun takip ettiğini söyledi.
Böylece, üreticide 5 lira olan elma markette 24 lira 53 kuruşa satılarak vatandaşa 4,9 kat daha değerliye satılmış oldu.
Benzer halde, üreticide 25 lira olan kuru üzüm 92 lira 15 kuruşa satılarak 3,7 kat daha değerliye satıldı.
TEMMUZDA 37 ESERDEN 19’UNUN FİYATI ARTTI
Temmuzda fiyat topladıkları market eserlerinin yarısından fazlasında fiyat artışı bulunduğunu söyleyen Bayraktar, “Temmuz ayında markette 37 eserin 19’unda fiyat artışı, 18’inde fiyat düşüşü görüldü” dedi.
“Markette fiyatı en fazla artan eser yüzde 56,9 ile sivri biber oldu” diyen Bayraktar, “Sivri biberdeki fiyat artışını yüzde 28,1 ile maydanoz, yüzde 23,9 ile marul, yüzde 21,3 ile karpuz, yüzde 18,6 ile yeşil fasulye, yüzde 16,7 ile yumurta takip etti” diye konuştu.
Markette fiyatı en çok düşen eser ise yüzde 16,8 ile yeşil mercimek oldu.
