ABD’de 2020 yılında fentanile bağlı mevt sayısı 53 bin 480 iken bu sayı 2021’de 67 bin 325’e çıktı. Fentanil alarmı ABD’li gençleri önemli halde tehdit ederken muhafazakar siyasetçiler ‘askeri çözümü’ gündeme getirdi.
Çin, 2019 yılında Fentanil üretimi ve ihracatını yasakladı. Bu yasak Trump hükümeti devrinde sevinçle karşılansa da Amerika’nın fentanil problemini çözemedi. Çünkü sorunun kökeni Meksika’ydı. Son devirde ABD hududundan denetimsiz bir biçimde binlerce göçmen ülkeye girerken onlara önemli ölçüde fentanil de eşlik ediyordu.
SORUMLU ÇİN Mİ?
Amerikan medyası, fentanil krizinden Çin’i sorumlu tutuyor. Meksika hududunda yakalanan 23 kaçakçının da dört Çinli devlet görevlisinin ismini verdiği öne sürüldü. Bu bireylerin çeşitli Çin şirketlerine bağlı oldukları argüman edildi. Argümana nazaran, Çinli şirketler ABD’ye ihracat yasağı sonrası fentanili Meksika kartellerine satmaya başlamıştı.
Pekin, tezleri reddetti ve sorumlunun ABD’nin devasa ilaç sanayisi ve ülkedeki toplumsal meseleler olduğunu vurguladı. Çin, 2019’da fentanil üretimini yasakladıktan sonra ülkedeki üreticilere operasyonlar da yaptı. Hatta bu operasyonlarda ABD’li yetkililerle ortak çalıştılar ve mahkemeye birlikte çıktılar.
Demokratik Parti‘den Temsilciler Meclisi üyesi David Trone, artık Çinlilerle çalışmadıklarını söyledi. Sebebinin ise ABD ile ticari problemler ve Tayvan krizi üzerine çıkan gerginlikler olduğunu ekledi.
“MEKSİKA İŞGAL EDİLMELİ…”
Ortaya atılan tahlil teklifleri ortasında tahminen de en tartışmalı olanını Cumhuriyetçi meclis üyeleri Dan Crenshaw ve Mike Waltz ortaya attı. “Devletin fentanil ve göçmen problemini çözebilmek için kartellere askeri operasyon düzenlemesini” de içeren bir yasa tasarısı sundular. Mecliste de “kartellerin terör örgütü ilan edilmesini” içeren teklifler verildi. Fakat Meksika, bu tezlere reaksiyonlu.
Meksika Cumhurbaşkanı Lopez Obrador, hiçbir yabancı ülkenin topraklarına müdahalesini kabullenmeyeceklerini söyledi.
Meksika’nın muhtemel bir Amerikan müdahalesinden ve kartellerin terör örgütü ilan edilmesinden duyduğu rahatsızlığının diğer sebepleri de var. Kartellerin terör örgütü ilan edilmesinin ülkeye gelecek yatırımların önünü keseceği ve turizmi baltalayacağı korkusu var. Ayrıyeten kartellerin daha da agresifleşmesi de ihtimal dahilinde.
Ancak ABD’nin de tahlil yolları giderek tükeniyor. Son yıllarda Meksika’ya yapılan askeri ve sivil dayanak giderek arttı. Lakin bu da istenen sonucu vermedi. Dahası, ABD tarafından eğitilen GAF isimli özel kuvvet çalışanının sonradan kartellere katılması sonucu ABD’nin eğitimlerinde kullanılan taktikler kartellerde de kullanılmaya başlandı.
Karteller, bu taktiklere kendi geliştirdikleri “zırhlı araçları” da eklediler ve önemli bir güç olmaya başladılar. ABD’nin kartelleri güçlendiren bu yatırımları 1 trilyon dolara mal oldu.
ÜÇÜNCÜ AFYON SAVAŞLARI MI GELİYOR?
Bir çeşit afyon olan fentanil üzerinden çıkan tartışmalar akıllara Afyon savaşlarını getirdi.
Afyon savaşları, 1840-50 yıllarında Büyük Britanya ve Çin’i karşı karşıya getiren bir savaştı. İngilizler, sanayilerini genişletmek ismine gereksinimleri olan hammadenin parasını ödeyebilmek için Çin’de afyon ticareti başlamışlardı. Lakin Qing Hanedanlığı Çin toplumuna ziyan verdiği gerekçesiyle afyonun ülkesinde kullanımını yasakladı. Yasağa karşın afyon satımına devam eden İngilizlerin ticaret gemileri batırılınca savaş başlamış oldu. İki savaşta da İngilizler galip geldi.
Özetle, ABD’nin şu an için bu üslup bir askeri harekata kalkışması sıkıntı gözüküyor. Fakat kartel sorunu giderek büyüyor. Bilhassa Cumhuriyetçilerin 2024’te seçilmesi durumunda kartellere karşı alınacak tedbirlerin sertleşeceği ortada.
Bu tedbirler askeri harekata dönüşür mü izleyip göreceğiz…
