Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Konseyi (BDDK) konut kredilerinde ve konut teminatlı kredilerde uygulanacak kredi kıymet oranlarında değişikliğe gitmiş, ikinci konutunu alacaklara yönelik çeşitli kısıtlamalar getirmişti.
Finansal istikrarın güçlendirilmesine yönelik koordineli makro ihtiyati önlemler kapsamında, ikinci ve sonrası konut alımında tüketicinin kendisinin, eşinin yahut 18 yaş altındaki çocuklarının malik olduğu en az bir konutunun bulunması halinde konut kredisi paha oranı yüzde 75 daraltılmıştı.
5 milyon TL kıymetindeki bir meskeni, ikinci tapulu meskeni olarak alacak olanlara meskenin bedelinin yüzde 22,5’i kadar kredi kullandırılabileceği açıklanmıştı.
“DAHA İSTİKRARLI PİYASA OLUŞACAKTIR”
BDDK tarafından alınan karara ait değerlendirmelerde bulunan kesim temsilcileri, ikinci konutunu alacaklara yönelik uygulanacak kısıtlamalar sayesinde daha istikrarlı piyasa oluşumu sağlanabileceği görüşünde birleşti.
İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER) İdare Konseyi Lideri Nazmi Durbakayım, BDDK’nin konut alımlarında kullanılan kredilere yönelik sınırlama kararını, “daha istikrarlı piyasa oluşumuna yönelik bir adım” olarak algıladıklarını söyledi.
Bu kararın bankalardan kullanılan konut kredi ölçüsünü daha da düşüreceğini lisana getiren Durbakayım, “Ayrıca ikinci ve üçüncü meskenini almak isteyenleri firma bünyesinde kredi kullandırmaya yöneltecektir. Finans bölümünde artan kredi faiz oranlarına bağlı olarak firma bünyesinde uygulanan faiz oranları da BDDK’nin artırdığı risk primi oranından dolaylı olarak etkilenecektir. bunlar olumsuz olarak değerlendirilebilir” dedi.
Durbakayım, “Bu kararın yatırım maksatlı konut edinimini zorlaştıracağı bir öbür sonuç olacaktır. Öteki bir tabirle, inançlı bir liman olarak bilinen gayrimenkulü, alternatif yatırım araçları ortasında bir adım geriye düşürecektir” diye konuştu.
“ENFLASYONİST ETKİYİ AZALTACAK”
Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği (GAPAS) İdare Şurası Lideri İsmail Özcan da BDDK tarafından alınan kararlara ait şu değerlendirmelerde bulundu:
“Konut kredilerine yönelik kısıtlama kararları, Türkiye’de genelde yüzde 60’lar seviyesinde olan ve son birkaç yıldır yüzde 50’lere inen konut sahiplik oranını artırmaya, birinci konutunu alacak vatandaşlarımızın önünü açmaya, finansmana erişimlerini kolaylaştırmaya yönelik olarak olumlu bir adımdır. Kelam konusu kararlar, konuta talebi aşikâr bir düzeyde tutmak, satış fiyatlarının üst istikametli seyrini engellemek ve enflasyonist etkiyi azaltmak manasında da uygun olarak bedellendirilmektedir.”
Özcan, sıfır konut alarak buraya taşınan ve elindeki dairesini satılığa ya da kiralığa çıkaran varlıklı kısma işaret ederek, “Kredi kısıtlaması nedeniyle yatırımcıların ikinci konutunu alamayacak olması kiralık konut yahut uygun fiyatlı ikinci el mesken arzını olumsuz etkileyebilecektir” halinde konuştu.
Sahil beldelerinde ikinci konutunu alarak kentlerdeki konutunu kiraya vermek isteyenlerin de önünün kapanacağını lisana getiren Özcan, bu durumun kiralık piyasasına negatif tesir edebileceğini vurguladı.
“KONUT ÜRETİM SURATI DÜŞEBİLİR”
İsmail Özcan, kredi kısıtlamasının konut yatırımını azaltabileceğine ve satış döngü suratını yavaşlatabileceğine dikkati çekerek konut üretim suratının düşebileceğini söyledi. Bu karardan inşaattan etkilenen alt dalların yanı sıra gayrimenkul danışmanlarının da olumsuz etkilenebileceğini savunan Özcan, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Kur muhafazalı mevduattan çıkacak bireylerin sıfır ve yeni gayrimenkul projelerinden alımlarında; ikinci konutunu ikamet ettiği farklı bir vilayetten satın alan bireylere; ikinci konutunu satın alan, elindeki konutu 1 yıl içinde satmayı ya da kiralamayı taahhüt eden bireylere; satın alacağı konutu kiraya vereceğini taahhüt eden şahıslara ya kredi limitlerinde düzgünleştirme yapılmasının ya da eski sistemin kendileri için devam ettirilmesinin uygun olacağını düşünüyoruz.”
“BU ADIMLAR TOPLUMSAL DEVLET OLMANIN GEREĞİDİR”
İstanbul Emlak Brokerleri Kulübü İşletme Kooperatifi (İstebKOOP) İdare Şurası Lideri Ulvi Özcan ise kelam konusu kısıtlamalara ait, “Kesinlikle yanlışsız bir karar, keşke birkaç yıl evvelce bu karar alınsaydı. Benim onlarca tanıdığım bile Covid-19 periyodunda cazip kredi fırsatını değerlendirip ikinci ve üçüncü dairelerini aldılar. Toplumsal devlet olmanın gereği bu atılımları yapmaktır” formunda konuştu.
Bu kararın tesirli olabilmesi için “bütünsel bir konut politikası” olması gerektiğini vurgulayan Özcan, “Yapılan iş hakikat, kıymetli ve gerekli lakin kâfi değil. Umarım çağdaş ülkelerdeki benzeri olumlu örnekler de dikkate alınarak yarar getirecek öbür düzenlemeler de çoğalır” açıklamasında bulundu.
“KONUT PAZARINDA YÜZDE 30 ORANINDA KİRACI VAR”
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Gayrimenkul Hizmetleri Meslek Komitesi Lideri Hakan Akdoğan da Türkiye’de son yıllarda yüksek talep nedeniyle konut fiyatlarında yaşanan artışa değinerek, kelam konusu kararların birinci konutunu alacaklara yönelik olumlu ayrımcılık tanıdığını söyledi.
Akdoğan, “Bu sayede konut sahipliği oranı artacaktır. Pazarda yüzde 25-30 oranında bir kiracı var. Bunun azaltılması ve piyasanın olağanlaşması ismine atılan adımlar olarak görüyoruz” diye konuştu.
