Genç yetişkinler ortasında kalp krizinin artması telaş verici bir durum ve sonuçların bayanlar için daha makûs olması da dikkatleri çekiyor. Yapılan araştırmalar, genç yetişkinler ortasında kalp problemlerinin arttığını ve bunun makus hayat şekli alışkanlıkları, yetersiz antrenman ve berbat beslenme üzere faktörlerden kaynaklandığını gösteriyor. Kimi araştırmalar ise COVID enfeksiyonlarının kalp krizlerini artırdığını belirtiyor.
GENÇLERDEKİ KALP KRİZİ OLAYLARINDA ARTIŞ VAR
Donanımhaber’de aktarıldığı üzere bilhassa kaygı verici olan trend, yaşlı yetişkinler ortasındaki kalp krizi oranının düşmesine karşın genç yetişkinler ortasında artmasıdır. Birçok tabip, bu durumu bir halk sıhhati acil durumu olarak görüyor. Son olaylar da bu tasaları açıkça vurguluyor. NBA yıldızı LeBron James’in oğlu olan 18 yaşındaki Bronny James’in geçirdiği kalp durması, gençler ve kalp sıhhati hakkında daha geniş soruları gündeme getirdi.
Kalp krizi ile kalp durması tıpkı şey değildir.Kalp durması, kalbin ansızın atmayı bırakması durumudur, kalbe kan akışının büsbütün yahut kısmen engellendiği kalp krizi ile farklılık gösterir. Kalp durması, kalınlaşmış kalp kası, kalp yetmezliği, sistemsiz kalp atışı üzere çeşitli durumlardan kaynaklanabilir. Kalp krizi belirtileri ortasında ise göğüs ağrısı, çene, boyun, sırt yahut kollara yayılan ağrı, nefes darlığı ve halsizlik yer aldığı bildiriliyor. Fakat kalp durması üstte söylediğimiz nedenlerin yanında çeşitli durumlardan kaynaklanabildiğinden, hekimlerin genç yetişkinlerde daha yaygın hale gelip gelmediğini araştırması ve belirlemesi epey güç.
2000 ile 2016 yılları ortasında ABD’deki iki hastanede gerçekleştirilen bir araştırma, kalp krizi nedeniyle başvuran genç yetişkinlerin yüzde 20’sinin 40 yaşında yahut daha genç olduğunu ve bu oranın son 10 yılda yıllık yüzde 2 artış gösterdiğini buldu. 2019 yılında American Journal of Medicine mecmuasında yayınlanan bir çalışma da 40 yaş ve altındaki kalp krizi geçiren şahısların, yaşlı yetişkinler kadar yüksek oranda ikinci bir kalp krizi, felç yahut mevt riski taşıdığını göstermiştir.
KADINLARDA DURUM DAHA ÖNEMLİ OLUYOR
Sorunu yalnızca Amerika’ya mahsus değil elbette, öteki ülkelerde de genç yetişkinler ortasında kalp krizi oranının yükseldiği görülüyor. Araştırmalar, bilhassa Pakistan ve Hindistan üzere ülkelerde de daha genç yaşlarda kalp krizi yaşandığını gösteriyor. Son çalışmalar, genç bayanlar ortasında kalp krizi geçirme oranının genç erkeklerden daha yüksek olduğunu ve sonuçlarının da daha berbat olduğunu gözler önüne seriyor. Bu çalışmalarda genç bayanların daha çok siyahi olduğu ve yüksek tansiyon, diyabet, kronik böbrek hastalığı üzere risk faktörlerine sahip oldukları belirtiliyor.
Kalp hastalığı için risk faktörleri ortasında yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol ve obezite üzere durumla bulunuyor. Bu faktörler, arterleri ve kan damarlarını tıkayarak kalbe oksijen bakımından güçlü kan akışını engelleyebilir ve ziyan verebilir. Araştırmalar ayrıyeten, kalp krizi geçiren genç ve sağlıklı görünen insanların birçoklarının altta yatan bir sıhhat sorunu olduğunu ortaya koyuyor.
COVID-19 ETKİSİ
Öte yandan COVID’in kardiyovasküler sıhhat üzerinde daha acil bir tesiri olduğu görülüyor. Journal of Medical Virology’de yayınlanan 2022 tarihli bir çalışma, pandeminin birinci yılında kalp krizi ölümlerinin yüzde 14 oranında arttığını ortaya çıkardı. En büyük artış 25 ila 44 yaş ortasındaki yetişkinler ortasında görüldü.
COVID-19’un bedendeki enflamatuar reaksiyonları artırarak kanı daha kalın ve yapışkan hale getirerek, arterlerin tıkanmasına ve kalp krizine yol açabileceği kan pıhtılarının oluşumunu artırabileceği belirtiliyor. Bununla birlikte, genç yetişkinlerin COVID’in kardiyovasküler komplikasyonlarına karşı neden daha savunmasız göründüğü hala net değil.
Tütün, kokain, marihuana ve alkol kullanımı üzere öbür faktörler de genç yetişkinlerde kalp krizi riskinin artmasıyla ilişkilendiriliyor.
GENÇ YETİŞKİNLER RİSKİN FARKINDA DEĞİL
Ancak genç yetişkinler bu risklerin farkında değil üzere görünüyor. Ohio Eyalet Üniversitesi Wexner Tıp Merkezi tarafından yapılan anket, genç yetişkinlerin kalp hastalığı riskinin farkında olmadıklarını gösteriyor. Ayrıyeten, değerli risk faktörlerine sahip genç yetişkinlerin çoğunluğu, kalp krizi riski altında olduklarına inanmamakta ve daha da ilginci tabiplerinin kendilerine risk altında olduklarını söylemediğini belirtmekteler. Lakin tek hatalı gençler değil, sıhhat sistemlerinin de gençlerdeki kalp hastalığı tespit etmek için tasarlanmadığı belirtiliyor.
Kalp krizi riskini azaltmak için erken tedbir almak kıymetli. Amerikan Kalp Derneği AHA, sağlıklı beslenme, tertipli fizikî aktivite, sigara içmeme ve kâfi uyku üzere temel tedbirlerin yanında kilonuzu, kolesterolünüzü, kan şekerinizi ve kan basıncınızı takip etmenin kıymetli olduğunu vurguluyor.
