Dünya genelinde ekonomik aktiviteye ait dertler günden güne güçlenirken, ABD’de açıklanan datalardan alınan karışık sinyaller fiyatlamaları zorlaştırmaya devam ediyor.
ABD’de geçen hafta enflasyon tasasının kısmen azalmasına rağmen devam ederken, resesyon kaygıları de fiyatlamalarda tesirli oldu.
Bu kapsamda merkez bankalarının enflasyonla gayret kapsamında “şahin” adımlarına devam etmesi bekleniyor.
ABD Merkez Bankası’nın (Fed) açıklanan toplantı tutanaklarından alınan sinyaller de fiyatlamaları zorlaştırdı.
FED YETKİLİLERİNİN AÇIKLAMALARI TAKİP EDİLİYOR
Söz konusu tutanaklar, birtakım Fed yetkililerinin haziran toplantısında faiz oranının 25 baz puan artırılmasından yana olduğunu yahut bu türlü bir teklifi destekleyebileceklerini belirttiklerini ortaya koydu.
Tutanaklarda, tüm Fed yetkililerinin para siyasetindeki sıkı duruşun sürdürülmesinin uygun olacağı görüşünde olduğu aktarıldı.
Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, New York Fed Lideri John Williams, bankanın haziran ayında faiz oranını sabit tutma tarafındaki kararını desteklediğini belirtti.
Fed’in arz ve talebi dengeleme konusunda hala yapması gerekenler olduğunu söyleyen Williams, faiz oranıyla ilgili daha yapılacak işlerin olduğunu düşündüğünü lisana getirdi.
Söz konusu gelişmelerle para piyasalarında Fed’in 26 Temmuz’daki toplantıda yüzde 92 ihtimalle 25 baz puan faiz artıracağı istikametindeki öngörü güçlü kalmaya devam ediyor.
Bu gelişmelerle ABD’de 10 yıllık tahvil faizi 4,0940 ile Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi test etti.
Emtia piyasasında ise genel olarak olumlu bir seyir izlendi. Haftayı altının onsu yüzde 0,3 artışla 1.926 dolardan, bakırın libresi yüzde 0,3 yükselişle 3,76 dolardan, Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 3,9 artışla 78,2 dolardan tamamladı.
Suudi Arabistan 1 milyon varillik arz kesintisini Ağustos ayına uzatacağını bildirirken, Rusya günlük petrol arzını 500 bin varil, Cezayir de 200 bin varil azaltacağını duyurdu.
Analistler, ABD’de açıklanan tarım dışı istihdam verisinin beklentileri karşılayamamasıyla dolara olan talebin azaldığını ve emtia piyasasında süreç gören eserlere talebin arttığını lisana getirdi.
ABD’DE GÖZLER ENFLASYON VERİSİNE ODAKLANDI
ABD’de hisse piyasaları Fed’in şahin siyasetlerine devam edeceğine dair beklentilerin daha da güçlenmesi ve ülkede açıklanan bilgilerden gelen karışık sinyallerle birlikte satış yüklü bir seyir izledi.
Ülkede, Tedarik İdare Enstitüsü (ISM) imalat endeksi, haziranda 46 ile piyasa beklentilerinin altında gerçekleşirken, imalat endüstrisinde daralmanın sürdüğünü gösterdi.
S&P Küresel tarafından açıklanan haziran ayına ait imalat dalı Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ise beklentiler dahilinde 46,3 oldu.
ABD’de inşaat harcamaları, mayısta yüzde 0,9 ile piyasa beklentilerinin üzerinde arttı. ABD’de fabrika siparişleri, mayısta yüzde 0,3 artarak piyasa beklentilerinin altında yükseliş kaydetti.
Ülkede, birinci kere işsizlik maaşı müracaatında bulunanların sayısı da 1 Temmuz ile biten haftada 248 bin ile piyasa beklentilerinin biraz üzerinde gerçekleşirken, JOLTS Açık İş Sayısı, mayısta 9 milyon 824 bin ile piyasa beklentilerinin altında kaldı.
Ülkede Tedarik İdare Enstitüsü (ISM) hizmet dalı Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ise haziranda aylık bazda 3,6 puan artışla 53,9’a çıkarak öngörüleri aştı.
ABD’de dış ticaret açığı ise mayısta aylık bazda yüzde 7,3 azalarak 69 milyar dolara düştü. Ülkede, özel bölüm istihdamı, haziranda 497 bin kişi artarak piyasa beklentilerini aşarken Şubat 2022’den bu yana en büyük artışı kaydederken, tarım dışı istihdam haziranda 209 bin kişi artarak beklentilerin altında gerçekleşti. İşsizlik oranı yüzde 3,7’den yüzde 3,6’ya geriledi.
Analistler, tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin altında gerçekleşmesine rağmen iş gücü piyasasının hala güçlü olduğunu kaydetti.
ABD’de gözlerin gelecek hafta açıklanacak enflasyon verisine odaklandığını belirten analistler, enflasyonun piyasaların istikameti üzerinde ve Fed yetkililerinin telaffuzları üzerinde tesirli olabileceğini lisana getirdi.
Bu gelişmelerle, geçen hafta New York borsasında, S&P 500 yüzde 0,4, Dow Jones endeksi yüzde 1,1 paha kaybederken, Nasdaq endeksi yatay seyretti.
Ülkede, 10 Temmuz ile başlayan haftada, pazartesi toptan stoklar, çarşamba Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Fed’in Bej Kitap raporu, perşembe Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), haftalık işsizlik müracaatları, hazine bütçe istikrarı, cuma Michigan Üniversitesi tüketici itimat endeksi takip edilecek.
VARLIK FİYATLARI BASKILANIYOR
Avrupa borsalarında geçen hafta negatif bir seyir izlenirken, enflasyon ve resesyon kaygısı varlık fiyatlarını baskılamaya devam ediyor.
Fransa’da devam eden olaylar da risk iştahını baskılamayı sürdürüyor. Buna rağmen Avrupa Merkez Bankası (ECB) yetkilileri enflasyonla çaba kapsamında faiz artışlarına devam edeceklerini vurguladı.
ECB ÜYELERİNDE FAİZE DEVAM MESAJI
ECB Lideri Christine Lagarde, bankanın enflasyonu düşürmek için hala çok yolu olduğunu fakat enflasyonda değerli bir geri çekilme sağladıklarını söz etti.
ECB üyesi Joachim Nagel de faiz artışlarında hala gidilecek çok yol olduğunu söyledi.
Öte yandan, Almanya’da 2 yıllık tahvil faizi ile 10 yılık tahvil faizi ortasındaki fark 80 baz puana kadar çıkarken, ECB’nin şahin adımlarını sürdürmesi halinde kelam konusu farkın daha da açılabileceği belirtiliyor.
Bu durum, Almanya’nın resesyon girebileceği kaygısını güçlendirirken, bölgenin en güçlü iktisadı olması nedeniyle Avro Bölgesi genelini de hayli olumsuz etkileyebileceğinden kaygı ediliyor.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ECB’nin bu ayki toplantıda 25 baz puan faiz artırmasına kesin gözüyle bakılırken, bankanın sene sonuna kadar toplamda 50 baz puan faiz artırımı yapması bekleniyor.
ECB Tüketici Beklentileri Anketi’ne nazaran, tüketicilerin gelecek yıl için Euro bölgesi enflasyon beklentileri mayısta Mart 2022’den bu yana en düşük düzeye geriledi. Avro Bölgesi’nde perakende satışlar, mayısta bir evvelki aya nazaran sabit kaldı. Euro bölgesinde ÜFE ise mayısta aylık bazda yüzde 1,9 azaldı. Almanya’da fabrika siparişleri, otomobil, gemi ve tren siparişlerin tesiriyle mayısta yüzde 6,4 yükselerek, Haziran 2020’den beri en yüksek aylık artışını gösterdi.
“ÖNCELİK YÜKSEK ENFLASYONUN DÜŞÜRÜLMESİ”
İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) daha fazla memleketler arası bankayı ülkede yan kuruluş kurmaya zorlama planlarını değerlendirdiği bildirildi. BoE Lideri Andrew Bailey, bankanın en kıymetli önceliğinin yüksek enflasyonun düşürülmesi olduğunu belirtti.
Bailey, ülkede kimi perakendecilerin gereğinde yüksek fiyat uyguladığını kaydetti.
“Benzin fiyatlarına bakarsanız, kimi satıcıların muhtemelen bunun için (satış için) çok fazla fiyat alıyorlar” diyen Bailey, konuşmasında perakendecilerin gerekenin üzerinde yüksek fiyat uygulamasının önüne geçilmesinde kontrol kurumlarının rolünün son derece kıymetli olduğuna dikkati çekti.
Geçen hafta İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 3,7, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 3,9, Almanya’da DAX endeksi yüzde 3,4 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1,7 kıymet kaybetti.
Gelecek hafta salı Almanya’da TÜFE, perşembe İngiltere’de ve Euro bölgesinde sanayi üretimi takip edilecek.
Çin ile ABD ortasındaki ilgilerin yine gerilebileceği tasası varlık fiyatlarını baskılıyor.
Çin ile ABD ortasındaki ilgilerin yine gerilebileceği telaşı varlık fiyatlarını baskılıyor. Yarı iletken çip üretimi nedeniyle iki ülke ortasında bir müddettir tansiyon yüksek seyrederken, Çin, bugün aldığı kararla “ulusal güvenlik ve çıkarları koruma” gerekçesiyle 1 Ağustos prestijiyle yarı iletken çip üretiminde kullanılan galyum ve germanyum hususlarının ihracatına sınırlama getirdiğini açıkladı.
Analistler, kelam konusu atağın bölgede tansiyonu daha da yükseltebileceğine dair telaşların tetiklediğini vurguladı.
ABD de Çinli şirketlerin Microsoft ve Amazon üzere Amerikalı dev şirketlerin bulut bilişim hizmetlerine erişimini kısıtlamaya hazırlandığına dair haber akışı da Asya piyasalarını meşgul etti.
İlk sefer birinci kere Çin’i ziyaret eden ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, Çin’in çip ve elektronik üretiminde kullanılan birtakım metallerin ihracatını kısıtlamasından “endişeli” olduğunu söyledi.
Yellen, Çin Başbakanı Li Çiang ile görüşmesinde, ABD’nin Çin ile “kazanan hepsini alır” yaklaşımından fazla her iki ülkenin de faydasına olan adil kurallara dayalı sağlıklı bir rekabet arayışında olduğunu belirtti.
Analistler, iki ülke ortasında son vakitlerde ihracat müsaadeleri üzerinden tekrar yükselen tansiyonun risk iştahını olumsuz etkilediğini belirterek, görüşmeden çıkacak kararların varlık fiyatları üzerinde tesirli olmasının beklendiğini söz etti.
AVUSTRALYA MERKEZ BANKASI DA FAİZ ARTIRACAK
Öte yandan, Avustralya Merkez Bankası (RBA), siyaset faizini yüzde 4,10’da sabit bırakırken, gelecek toplantılarda faiz artışlarına devam edebileceği yönlendirmesinde bulundu.
Çin’de, imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 50,5’e gerilese de genişlemeye devam ederken, Japonya’da imalat sanayi PMI 49,8 düzeyinde gerçekleşti.
Çin’de ayrıyeten hizmet kesimi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 57,1’den 53,9’a, Japonya’da da 54,2’den 54’e indi.
Analistler, halihazırda Çin’de imalat sanayi tarafında görülen daralmanın yanı sıra hizmet dalında de gerilemenin ortaya çıkmasıyla bölgede risk iştahının önemli oranda azaldığını tabir etti.
Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,9 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,5 geriledi.
10 Temmuz ile başlayan haftanın data takviminde pazartesi Japonya’da dış ticaret istikrarı, Çin’de TÜFE ve ÜFE, çarşamba Japonya’da ÜFE, perşembe Çin’de dış ticaret istikrarı, cuma Japonya’da sanayi üretimi ve kapasite kullanım oranı takip edilecek.
YURT İÇİNDE GÖZLER, SANAYİ ÜRETİMİ VE ÖDEMELER DENGESİNDE
Yurt içinde geçen hafta Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 7,43 yükselişle 6.187,09 puandan tamamlayarak tüm vakitlerin en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek düzey rekorunu 6.223,26 puana taşıdı.
Geçen hafta yurt içinde açıklanan bilgilere nazaran, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haziranda aylık bazda yüzde 3,92, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 6,5 artış gösterdi. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 38,21 ile son 18 ayın, yurt içi üretici fiyatlarında da yüzde 40,42 ile son 25 ayın en düşük düzeyine geriledi.
Dolar/TL ise haftayı bir evvelki haftalık kapanışın yüzde 1,1 üzerinde 26,0610 düzeyinden tamamladı.
Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 6.000 ve 5.900 düzeylerinin takviye, 6.250 puanın direnç pozisyonunda olduğunu belirterek, yurt içinde gözlerin sanayi üretimi ve ödemeler istikrarı datalarına çevrildiğini söz etti.
AA Finans Sanayi Üretimi Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, takvim tesirinden arındırılmış sanayi üretim endeksinin mayısta bir evvelki yılın tıpkı periyoduna nazaran yüzde 1,44 artmasını bekliyor.
Mayısta arındırılmamış sanayi üretim endeksinin de yıllık bazda yüzde 5,95 artacağını öngören ekonomistler, cari süreçler hesabının mayısta 7,03 milyar dolar açık vermesini bekliyor.
