İranlı karar vericilerin olası bir askeri çatışmayı engellemek ve ağır ekonomik yaptırımların baskısını hafifletmek için ABD’ye ‘cazip ticari fırsatlar’ sunma seçeneğini masaya yatırdığı iddia edildi.
Enerji ve madencilik öne çıkıyor
İngiliz Financial Times gazetesine konuşan bir yetkili, Tahran’ın özellikle ağır yaptırımlara tabi olan enerji ve madencilik sektörlerine Amerikan yatırımı çekme ihtimalini değerlendirdiğini belirtti.
İran’ın stratejisinin, Amerikan çıkarlarına yönelik bir tür ‘ticari kazanç’ sunmak olduğunu ifade eden kaynak, petrol ve doğalgaz yatırımlarının yanı sıra madencilik hakları ve kritik mineraller alanında iş birliği fırsatlarının gündemde olduğunu aktardı.
Ayrıca İranlı yetkililerin, ABD ile gergin ilişkilere rağmen enerji sektöründe sınırlı Amerikan yatırımlarına izin verilen Venezuela modelini potansiyel bir örnek olarak incelediği kaydedildi.
Tahran’ın bu tür bir ‘ekonomik diplomasi’ yoluyla yaptırımların hafifletilmesini ve yurt dışındaki hesaplarda dondurulmuş bulunan on milyarlarca dolarlık varlığın serbest bırakılmasını hedeflediği ifade ediliyor.
İran Dışişleri Bakanlığı ise birkaç gün önce, ABD ile geçici bir anlaşma kapsamında herhangi bir taviz verildiği iddialarını yalanlamıştı.
‘Eşitlikçi bir anlaşma’ vurgusu
Söz konusu gelişmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın üst düzey danışmanlarının olası askeri senaryoları değerlendirdiği ve müzakerelerin başarısız olması halinde ilk saldırıyı İsrail’in gerçekleştirmesinin tercih edilebileceğine dair haberlerin basına yansıdığı bir döneme denk geldi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de ülkesinin ABD ile ‘eşitlikçi bir anlaşma’ ihtimalini değerlendirdiğini açıklamış, ancak Tahran’ın nükleer teknolojiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkından vazgeçmeye hazır olmadığını vurgulamıştı. Arakçi ayrıca İran Silahlı Kuvvetleri’nin görevini yerine getirmeye hazır olduğunu ve ülkeyi savunmayı bildiğini söylemişti.
Bu gelişmelerin gölgesinde, iki ülke arasında Umman arabuluculuğunda yürütülen dolaylı nükleer müzakerelerin üçüncü turu bugün Cenevre’de başladı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ülkesinin nükleer silah peşinde olmadığını yinelerken, bölgede dikkat çekici ölçekte bir Amerikan askeri yığınağı bulunuyor. (Cumhuriyet)
