BBC muhabirleri Tessa Wong ve Sakiko Shiraishi’ye nazaran içinde bulunduğumuz yüzyılda ikinci kere cinsel taciz ile ilgili bir yasa üzerinde çalışılan ülkede, tacizin ve tecavüzün tarifinin değişmesi gündemde.
En büyük fark tecavüzün tarifinin “zorla gerçekleşen cinsel ilişkiden” “rıza gösterilmeden gerçekleşen cinsel ilişki” olarak değiştirilmesi olacak.
Böylece davalara istek kavramının girmesi sağlanacak.
Şimdiki Japon kanunlarına nazaran tecavüzün, “kendisinde olmayan ya da karşı çıkamayan birinin durumunu berbata kullanmanın” sonucu gerçekleştiği öngörülüyor.
Bu birçok ülkedeki istek kavramına dayalı tecavüz tarifinden farklı.
Tecavüzün çok dar bir kapsamda tanımlanmasının savcıların ve yargıçların bir hadiseyi tecavüz olarak nitelendirmesi için yüksek bir çıta belirlediği düşünülüyor.
2014’te ülkenin başşehri Tokyo’da 15 yaşındaki bir genç bayanın tecavüz hadisesinde mahkeme “koşulların bayanın direnmesini zorlaştırmadığını” münasebet göstererek zanlıyı aklamıştı.
Aynı vakitte Japonya’da istek yaşı 13 olduğu için tecavüze uğrayan genç bayan bir yetişkin olarak ele alınmıştı.
Cinsel tacizden kurtulanlar için bir dayanışma ağı olan Bahar (Spring) ismindeki kümenin sözcüsü Yuu Tadokoro, kimi zanlıların zorla ve istek olmadan aksiyon gerçekleştiğinin kanıtlanmasına karşın ceza almadıklarını söyledi.
İKINCİ BIR TRAVMA İHTİMALİ
Üniversite öğrencisi Megumi Okano, öbür bir üniversite öğrencisi tarafından tecavüze uğradığında bu yüzden polise gitmediğini anlatıyor.
Beraber televizyon izlerlerken “Hayır” demesine karşın atağa ve tecavüze uğradığını anlatan Megumi, bir müddet boğuştuğunu lakin sonra donup kaldığını aktarıyor.
Bu durumun Japon maddeleri tarafından tecavüz olarak görülmediği vurgulanıyor.
Hukuk okuyan Megumi, kanunları ve davaları okuduktan sonra, yaşadıklarının “saldırı” tarifine girmeyeceğine kanaat getirmiş.
Japonya’da gerçekleşen soruşturmalarda, tecavüzden kurtulanların polise ve hastane görevlilerine olayı anlatırken tekrar bir travma yaşadıkları da yer alıyor.
Megumi, bu sebeple de adaletin gerçekleşmeyeceği inancıyla polise gitmediğini, bunun yerine okulundaki taciz istişare merkezine gittiğini belirtiyor.
Bu merkezin araştırması sonucunda zanlının tecavüz ettiği kararına varılmış.
Merkez, zımnilik gerekçesiyle BBC’nin sorularını yanıtlamadı.
Ancak soruşturma sonucunda zanlı çoktan mezun olduğu için, bu olayın sonuçlarına katlanmak zorunda kalmadı.
TOPLUMDA DEĞİŞİM TALEBİ
Megumi, bu kişinin ceza kovuşturmasına maruz kalmamasından dolayı hayal kırıklığına uğradığını anlatıyor.
Japonya’da soruşturmaların yalnızca üçte birinde tecavüz hatasının işlendiği kararına varılıyor.
Ancak toplumda uzun bir müddettir bunun değişmesi için güçlü bir talep var.
2019’da bir ay içinde dört olayda zanlılar hiçbir ceza almadı, bu da toplumda yansıların ortaya çıkmasına yol açtı.
Toplumun reaksiyon göstermesinin üzerine bu davaların hepsi tekrar görüldü ve zanlılar hatalı bulundu.
Ülke çapında başlatılan kampanya ve tecavüzden kurtulanlara gösterilen dayanışma sonucunda bu konu Japonya’da daha çok yer kaplamaya başladı.
2019 yılında Japon gazeteci Shiori Ito’nun, kendisine tecavüz eden kişi tarafından maddi ve manevi zararın karşılanması için 3,3 milyon yen (30 bin dolar) tazminat almasına hükmedilmesi kilit değerdeki davalardan biriydi.
Shiori Ito, 2015’te bilinçsiz olduğu sırada Noriyuki Yamaguchi’nin kendisine tecavüz ettiğini söylemiş, lakin savcılar kâfi delil olmadığını öne sürerek ceza davası açmamıştı.
Ancak Ito daha sonra ülkedeki #MeToo (Ben de) hareketinin simgesi haline gelerek tazminata hak kazandı.
Bu da Japonya’da taciz ve tecavüz hadiselerinin tekrar gözden geçirilmesinde bir mihenk taşı oldu.
Getty Images Japon gazeteci Shiori Ito’nun davasında kazandığı zafer ülkede bir mihenk taşı oldu ZAMAN DARALIYOR
Yapılması planlanan kanun tasarısıyla istek yaşı da 16’ya yükseltilecek.
Yasa tasarısında mağdurun “rızasının olmadığını göstermesinin sıkıntı olduğu” sekiz senaryo ortaya konuyor.
Aktivistler ise bu sekiz senaryonun netleştirilmesini talep ediyor.
Geçmesi halinde yasa tasarısı bir milat olacak.
Tokyo merkezli bir insan hakları örgütünün lider yardımcısı olan Kazuko Ito, bu kanunla birlikte ülkede isteğin ne olup ne olmadığına dair önemli tartışmaların başlamasını umuyor.
Ancak bir yandan da vakit daralıyor.
Parlamentonun üst kanadının maddeyi 21 Haziran’a kadar geçirmesi gerek; fakat şimdilik göçle ilgili bir yasa gündemi kaplamış durumda.
Bu tarih geçerse, cinsel akın ile ilgili ıslahatların geleceği belirsizleşecek; o yüzden de aktivistler milletvekillerine baskı yapıyor.
Bir yandan da aktivistlere nazaran yalnızca maddelerle ilgili bir değişiklik yapılması kâfi olmayacak; cinsel taarruz ülkede hala tabu olan bir husus.
Kazuko Ito’ya nazaran bunun nedeni jenerasyonlar boyunca Japonların “seks ve cinsel isteğe dair çarpık fikirlerle” büyümüş olması.
Üniversite öğrencisi Megumi Okano ise cinsel taarruzdan kurtulanlar için bir hukuk şirketi kurmayı düşünüyor: “Şimdi en azından bir umut görebildiğim için biraz daha rahatladım.”
