Microsoft, kısa mühlet evvel şirketin araştırmacılarının birkaç yıldır üzerinde çalıştığı topolojik kübitleri kullanarak kendi kuantum harika bilgisayarını inşa etmeye yönelik yol haritasını açıkladı. Hala ulaşılması gereken pek çok orta kilometre taşı var, fakat Microsoft’un gelişmiş kuantum geliştirme lider yardımcısı Krysta Svore, şirketin bu kübitleri kullanarak saniyede “güvenilir” bir milyon kuantum süreci gerçekleştirebilecek kuantum harika bilgisayar inşa etmenin 10 yıldan daha az bir vakit alacağını söyledi.
Esasında firmanın gayeleri hayli büyük. DonanımHaber’de yer alan ayrıntılara nazaran bu, tüm dal gürültülü orta ölçekli kuantum (NISQ) bilişim çağının ötesine geçmeyi hedeflerken Microsoft’un ortaya koyduğu yeni bir ölçüm. Bahsedilen gürültüyü kuantum bilgisayarlardaki yanılgı oranı olarak kabul edebilirsiniz.
KUANTUM BİLGİSAYARLARDA İHTİLAL GELİYOR
Svore, “Yol haritamızı ve kuantum üstün bilgisayara giden vakti on yıllar yerine yıllar olarak düşünüyoruz” dedi. Bununla birlikte 2022’de Microsoft, Majorana tabanlı kübitler yapabilme yeteneğini birinci defa vurguladığında büyük bir atılım yaptığını duyurmuştu. Majorana kübitleri çok kararlı olma avantajına sahip (özellikle klâsik tekniklere kıyasla) fakat oluşturulmaları da son derece karmaşık ve sıkıntı.
Microsoft bu teknoloji üzerine erken bir yatırım yaptı ve artık, bu kilometre taşını birinci kere duyurduktan bir yıl sonra, takım kuantum üstün bilgisayara giden yolda bu birinci kilometre taşına hakikaten ulaştığını ortaya koyan yeni bir hakemli makale yayınladı. Bu noktaya ulaşmak için Microsoft, bir yıl evvel bu çalışmayı birinci duyurduğu vakitten çok daha fazla aygıt ve datadan elde edilen sonuçları gösterdi.
YENİ BİR SÜREÇ BAŞLIYOR
Gürültülü orta ölçekli kuantum makineleri halihazırda aslında bulunuyor. Fizikî kübitler etrafında inşa edilen bu sistemler nilim ya da ticari sanayi için pratik ve avantajlı olacak kadar emniyetli değiller. Yalnızca fizikî kübitlerle çalışabilmemiz değil, bu fizikî kübitleri alıp kusur düzeltici bir koda koymamız ve bunları mantıksal bir kübit olarak hizmet edecek bir ünite olarak kullanmamız gerekiyor. Svore, bu noktaya ulaşmak için saniyede bir milyon emniyetli kuantum süreci gerçekleştirebilen ve trilyon süreçte bir kusur oranına sahip bir kuantum bilgisayarı gerektiğini savunuyor.
Şimdi bir sonraki adım donanım muhafazalı kübitler inşa etmek ve Microsoft, bunları inşa etme çalışmalarında büyük adımlar atıldığını söyledi. Bu kübitler küçük (bir kenarı 10 mikrondan az) ve bir kübit sürecini bir mikrosaniyeden daha kısa müddette gerçekleştirecek kadar süratli olacak. Microsoft’un araştırma takımı bu kubitleri en azından 2000’lerin başından beri tartışılan (çoğunlukla bir teori olarak) bir kavram olan örgü ismi verilen bir süreçle çalıştırmak için çalışmayı planlıyor. Bundan sonra, daha küçük bir multiqubit sistemi inşa edilecek ve tam bir kuantum sistemi gösterilecek.
Microsoft yol haritasını paylaşmanın yanı sıra, yüksek performanslı bilgi süreç, yapay zeka ve kuantumu birleştirerek bilimsel keşifleri hızlandırmaya yönelik platformu Azure Quantum Elements’i duyurdu. Buna ek olarak firma, bilim insanlarının (ve öğrencilerin) kuantumla ilgili hesaplamalar ve simülasyonlar oluşturmasına yardımcı olabilecek özel olarak eğitilmiş bir yapay zeka modeli olan Copilot for Azure Quantum’u da duyurdu.
Microsoft CEO’su Satya Nadella belkide tüm bu paragrafları şu açıklamalarla özetledi: “Bugün, Azure Quantum Elements ile yapay zeka ve kuantumu bir ortaya getirerek yeni bir bilimsel keşif çağını başlatıyoruz. Maksadımız, önümüzdeki 250 yıllık kimya ve materyal bilimi ilerlemesini önümüzdeki 25 yıla sıkıştırmak.” Yapay zeka yalnızca bizim yerimize otomobil sürmek yahut sinema bileti almayacak; bilimsel araştırmalarda doping tesiri oluşturacak. Microsoft, bunu kuantum dünyası ile birleştirerek rakiplerine karşı kıymetli bir avantaj elde etmiş üzere görünüyor.
