Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Meclis Genel Kurulu’nda Bakanlığının bütçe görüşmelerinde konuştu. Şimşek, uygulanan ekonomi programı sayesinde güvenin arttığını, risk priminin düştüğünü ve bunun doğal sonucu olarak Türk lirası varlıklara ilginin yükseldiğini ifade etti.
Türkiye’de 1989 yılından bu yana sermaye hareketlerine yönelik önemli bir sınırlama bulunmadığını hatırlatan Şimşek, güçlenen sermaye akımlarına karşı finansal sistemin sağlıklı yapısını korumak amacıyla makroihtiyati tedbirler uygulandığını belirtti.
Finansman ihtiyacının ‘carry trade’ yoluyla karşılanmasının sağlıklı olmadığını vurgulayan Şimşek, “Bizim böyle bir tercihimiz yok. Carry trade işlemlerine yönelik tedbirler alıyoruz” dedi.
Bu kapsamda Merkez Bankası’nın son altı ayda ‘carry trade’ işlemlerine karşı zorunlu karşılık oranlarını iki kez artırdığını ve vadeye göre ayrıştırdığını belirten Şimşek, yurt dışı banka mevduatlarına uygulanan zorunlu karşılık oranının yüzde 8’den yüzde 12’ye çıkarıldığını söyledi.
Şimşek, yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ile yurt dışı kredilerde ise zorunlu karşılık oranlarının vadeye bağlı olarak yüzde 8’den yüzde 12 ila 18 aralığına yükseltildiğini kaydetti.
Hem yurt içi hem de yurt dışı yatırımcıların mevduat ve fonlarının brüt gelirleri üzerinden enflasyon düzeltmesi yapılmadığını belirten Şimşek, bu gelirlerden yüzde 17,5 oranında stopaj alındığını da sözlerine ekledi.
TÜİK ve vergi iddialarına net yanıt
Şimşek, TBMM Genel Kurulu’nda bütçe görüşmeleri sırasında milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Bütçe görüşmelerinde özellikle Türkiye İstatistik Kurumu’na (TÜİK) yönelik eleştirilerin gündeme geldiğini belirten Şimşek, kurumun çalışmalarına herhangi bir müdahalelerinin olmadığını vurguladı.
“Ne benim ne de ekibimin TÜİK’e müdahalesi olmuştur”
TÜİK’e yönelik eleştirilerle ilgili konuşan Şimşek, şu ifadeleri kullandı:
“Şunu net bir şekilde ifade etmek istiyorum. Hiçbir zaman ne benim ne de ekibimin TÜİK’e müdahalesi olmuştur. Bu konuda herhangi bir talimatım da olmamıştır, olmayacaktır. Çünkü biz verilerin sağlıklı olmasını istiyoruz. Teşhisi ve tedaviyi buna göre doğru yapalım.”
“Veriler uluslararası denetime açıktır”
TÜİK verilerinin uluslararası standartlara göre üretildiğini belirten Şimşek, istatistiklerin Eurostat başta olmak üzere uluslararası kuruluşlar tarafından belirlenen yöntem, tanım ve kavramlar çerçevesinde hazırlandığını söyledi.
Şimşek, “Verilerimiz Birleşmiş Milletler, IMF, OECD ve ILO gibi birçok kuruluşla işbirliği içerisinde üretiliyor ve bu kurumların denetimine açık” dedi.
“Vergi borçlarını Meclis dışında hiçbir makam silemez”
Vergi borçlarının silinmesine ilişkin iddialara da değinen Şimşek, bu konuda yetkinin yalnızca TBMM’ye ait olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:
“Her bütçe görüşmesinde ifade ettiğim gibi vergi borçlarını Yüce Meclisimiz dışında hiçbir makam veya merci silemez. Benim böyle bir yetkim yoktur, olmadı ve istemiyorum. Maliye Bakanlığı’nın vergi borçlarını silme ya da affetme yetkisi kesinlikle yoktur.”
“Kanunla düzenlenmeyen vergi istisnası yok”
Vergi muafiyetleri ve istisnalarla ilgili değerlendirmelerde bulunan Şimşek, anayasa gereği tüm düzenlemelerin kanunla yapıldığını belirterek, “Kanunlarla düzenlenmemiş hiçbir vergi istisnası ve muafiyeti söz konusu değildir” ifadelerini kullandı.
“Asgari ücretin vergi dışı bırakılmasının maliyeti 1,1 trilyon lira”
Vergi harcamalarına da değinen Şimşek, asgari ücretin vergi dışı bırakılmasının bütçeye etkisine dikkat çekti.
Şimşek, “Asgari ücretin vergi dışı bırakılmasının 2026 yılı maliyeti 1,1 trilyon liradır. Asgari ücrete vergi getirmek gibi bir durum söz konusu değildir. Vergiyi biz kaldırdık. Bu da bir vergi harcamasıdır” dedi.
Şimşek, açıklamasını, “Dolayısıyla vergi borçlarının silinmesi hiçbir şekilde mümkün değildir” sözleriyle tamamladı.
Carry trade nedir?
Carry trade, düşük faizli para biriminden borçlanıp yüksek faizli para birimine yatırım yaparak faiz farkından kazanç sağlamaya dayalı işlemlerdir.
