BBC Bu kukalar araçların yolu izleyememesi için yerleştiriliyor Taksi bana hakikat yaklaşırken kalp atışlarım hızlanıyor. Bu ömrümde şahit olacağımı düşünmediğim tuhaf bir görünüm.
Yaklaşan taksinin bir şoförü yok. Tam önümde duruyor ve beni gece karanlığında verdiğim adrese taşımadan evvel telefonumla kapının kilidini açmaya davet ediyor.
Ancak tam içeri girecekken yoldan geçen biri yaklaşıyor.
“Bu araçlar güvensiz” diyor bana. Birinin bu robotaksilerden biri tarafından neredeyse ezildiğini gördüğünü söylüyor, dikkatli olmam konusunda beni uyarıyor.
Bu adam San Francisco’da robotaksilere karşı bir kümeye dahil… Bu küme kent idaresinin, insan hayatını riske atan tehlikeli bir deney içinde olduğunu savunuyor.
Bu küme içinden kimileri bir adım daha ileri gitti kuka hareketleri yapmaya başladı. Bu aksiyonda kaportalarına kukalar koyulan araçlar, görüş açıları kapatılarak devre dışı bırakılıyor.
Safe Street Rebel (Güvenli Sokaklar için İsyan) isimli küme, hareketlerini “coning” (kukacılık) olarak tanımlıyor.
BBC Waymo şoförsüz taksiden görünüm Ancak kentin idaresi, şimdilik, bu araçların sokaklarda faaliyet göstermesine müsaade vermekte kararlı.
10 Ağustos 2023’te Kaliforniya Kamu Hizmetleri Komitesi (CPUC), yapılan oylamayla iki şoförsüz taksi şirketinin (Waymo ve Cruise) 24 saat hizmet verebilmesine imkan verdi.
Daha evvel bu şirketlerin sadece geceleri fiyatlı taşıma yapmalarına müsaade veriliyordu.
Ancak bu oylamadan evvel yetkililer, halktan bireylerin tasalarını de içeren altı saatlik bir oturum düzenledi.
Buraya katılan Uber ve Lyft şoförleri, robotaksilerin geçim kaynaklarını ortadan kaldıracağından endişeleniyordu.
Uber sürücüsü bekar bir anne olan Rosine, “Sürücüsüz taksilerin yaygınlaşmasına müsaade verirseniz, işlerimizi elimizden alacaklar. Ben bekar bir anneyim” diye hezeyanını lisana getirdi.
Çöp kamyonu firmalarının temsilcileri, şoförsüz araçların sık sık arıza yaptığını ve araçlarının önünü tıkadığından şikayet etti.
San Francisco itfaiye teşkilatı yetkilileri de birebir sebepten ötürü bu otomobilleri eleştirdi ve sırf bu yıl 55 sefer önlerinin tıkandığını savundu.
Oturuma katılanlar ortasında bu teknolojinin şimdi inançlı olduğunu kanıtlamadığına inananlar da vardı.
Sürücüsüz taksi yanlıları şoförleri eleştiriyor
San Francisco’da taksi sürücüsü olan Matthew Sutter, “Ben teknoloji yanlısı biriyim fakat bu teknoloji şimdi hazır değil arkadaşlar. Bu, San Francisco halkı için bir tehlike” yorumunu yaptı.
Engellileri temsil eden bir kurum da, birtakım durumlarda şoför yardımı olmadan araçlara engelli şahısların binmesinin imkansız olabileceğini kayda geçirdi.
Sürücüsüz taksi lehinde de konuşmalar yapıldı.
San Francisco’da ortopedi cerrahı ve savlı bir bisiklet şoförü olan George Janku, taksilerin “nasıl davrandığını âlâ bildiğini” robotaksilere kızgın şoförlerden daha fazla güvendiğini söyledi.
Görme engelli Jessie Wolinsky de, Uber ve Lyft şoförleri tarafından tacize uğradığı olayları anlattı ve Waymo’nun şoförsüz taksilerinin kendisine “daha evvel hiç yaşamadığı bir güvenlik düzeyi sağladığını” iletti.
Taksi sürücüleri tarafından çocuk koltuğu nedeniyle reddedildiğini anlatan bir anne de şoförsüz bir taksilerin bu türlü bir şeyi “asla yapamayacağını” hatırlattı.
BBC Safe Street Rebel kümesi önderlerinden biri Ben bu tartışmanın her iki açısını da yaşadım.
Cruise isimli şirketin robotaksisini son birkaç ayda rastgele bir kaza olmadan birkaç kere kullandım. Lakin bindiğim taksilerden biri yol ortasında kaldı.
Sağa gerçek sert bir dönüşü nasıl yapacağından emin olamayınca birdenbire duruverdi.
Arkamdaki araçlar kornanın yarar etmeyeceğini anladıktan sonra, kaldırıma çıkarak yanımdan geçtiler. Yani onların yaşadığı gerilimi de anlayabiliyorum.
Robotaksi kullanımına müsaade veren oylamadan yalnızca sekiz gün sonra, bir Cruise şoförsüz aracı itfaiye aracıyla kazaya karıştı.
Bu kaza sonrası Cruise, Motorlu Taşıtlar Kurumu’nun talebiyle yollardaki araç sayısını yarıya indirmek zorunda kaldı.
Kentin Başsavcısı David Chiu da Kamu Hizmetleri Komisyonu’nu uyadı ve San Fransisco’nun bu denetimsiz genişlemeden ziyan göreceğini savundu.
Ancak Cruise ve Waymo şoförsüz taksilerin inançlı olduğu konusunda ısrar ediyor.
BBC’ye açıklama yapan Waymo, şirket araçlarının iki milyon milden fazla tam otonom sürüş gerçekleştirdiğini kaydetti. Bu sürüşlerde bir yaya yahut bisikletli ile tek bir kaza bile yaşanmadığını da açıkladı.
Waymo ayrıyeten, yapılan kazaların her birinde öteki aracın kural ihlal ettiğini ya da tehlikeli bir biçimde araç kullandığı için kaza yaşandığını sav ediyor.
Cruise şirketi de, BBC’ye tam otonom üç milyon kilometrenin tamamladığını, teknolojilerinin güçlü bir güvenlik geçmişine sahip olduğunu savunuyor.
BBC ‘Kukalanan’ şoförsüz taksiler Ancak pek çok San Franciscolu ikna olmuş değil.
Şehrin sakin paklarından birinde, isminin bilinmeyen kalmasını isteyen Safe Street Rebel kümesi başkanlarından biriyle tanıştım.
Kukacılık (coning) protestosunun yapay zekaya karşı birinci fizikî protestolardan biri olabileceğini anlatıyor ve bu çeşit hareketlerinin giderek daha yaygın hale geleceğini söylüyor.
Bu küme robotaksiye ait kaygılarının dinlenmemesinden ötürü bir kızgınlık yaşıyor:
“Kesinlikle kanun dışına çıkacak bir topluluk değiliz. Biz yalnızca sesimizi duyurmak için kendi kendini organize eden topluluğuz.”
Onlara, 19. yüzyılın başlarındaki teknolojik değişikliklere şiddetle karşı çıkan bir küme olan Luddite’nin 21. yüzyıl versiyonu olup olmadıklarını soruyorum.
“Evet, sanırım ortamızda paralellikler var. Bence Luddite’ye adil davranılmadı” karşılığını veriyor.
San Francisco tuhaf bir dönemeçte.
Şehir yeniliğin öncüsü olmak istiyor. Fakat kentin idaresi kent halkının tamamını ikna edebilmiş değil.
Sürücüsüz taksi şirketleri de araçlarının inançlı olduğu konusunda ısrarlı. Fakat yollardaki gelecekleri, o taksileri kullanacak San Franciscoluları ikna etmelerine bağlı.
