Washington ile Tahran arasında diplomasi yeniden hız kazanırken, müzakerelerin süresine ilişkin dikkat çekici bir iddia gündeme geldi. Al-Monitor’un haberine göre, Donald Trump, İran’la yürütülen temaslara sınırlı bir zaman tanınmasını istedi ve sürecin bir-iki ay içinde sonuç vermesini hedefledi. Resmi doğrulama bulunmayan iddialar hakkında konuşan Trump, görüşmelerin hızlı ilerlemesi gerektiğini belirterek “Sanırım önümüzdeki ay içinde netleşmeli” mesajı verdi.
Beyaz Saray’da kritik temas
Trump ile Binyamin Netanyahu arasında Beyaz Saray’da yaklaşık üç saat süren görüşmenin ardından İran’a yönelik baskının artırılması konusunda ortak bir çerçeve oluştuğu öne sürüldü. Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı bilgilere göre planın merkezinde, Tahran’ın petrol ihracatının büyük bölümünü gerçekleştirdiği Çin pazarı yer alıyor. ABD yönetiminin, İran’ın özellikle Çin’e yaptığı satışlar üzerinden “maksimum baskı” politikasını sürdürmeyi hedeflediği ifade ediliyor.
Müzakere yöntemi konusunda görüş ayrılığı
İki lider İran’ın nükleer silah edinmemesi gerektiği konusunda hemfikir olsa da bu sonuca nasıl ulaşılacağı konusunda farklı yaklaşımlar benimsiyor. Netanyahu’nun, Tahran’la yapılacak bir anlaşmanın kalıcı olmayacağını düşündüğü; Trump’ın ise diplomasiye şans verilmesinden yana olduğu belirtiliyor. Trump’ın, “Mümkün olup olmadığını görmek için denemeliyiz” yaklaşımını koruduğu aktarılıyor.
Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile danışman Jared Kushner’ın da kapsamlı bir anlaşmanın zor olacağı görüşünü paylaştığı, ancak müzakere kanallarının açık tutulmasından yana olduğu ifade ediliyor.
Bölgesel denge ve baskı politikası
Washington yönetiminin askeri seçeneği masada tutarken, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Umman ve Mısır gibi bölge ülkelerinin tutumunu da dikkate aldığı değerlendiriliyor. Diplomatik kaynaklar, İran üzerindeki ekonomik ve siyasi baskının sürdürülmesinin askeri müdahaleden daha etkili olabileceği görüşünü dile getiriyor.
İran’dan “anlaşmaya hazırız” mesajı
İran kanadından ise temkinli bir uzlaşma sinyali geldi. Mecid Taht-Revançi, ABD yaptırımların kaldırılmasını gündeme getirirse nükleer anlaşma için müzakereye açık olduklarını belirterek “Top Amerika’nın sahasında” dedi. Washington ise sürecin yavaş ilerlemesinden Tahran’ı sorumlu tutuyor. Marco Rubio, Trump’ın anlaşma istediğini ancak bunun son derece zor olduğunu vurguladı.
Cenevre’de yeni tur
Şubat başında Umman’da dolaylı temaslar gerçekleştiren tarafların ikinci tur görüşmeleri Cenevre’de yapması bekleniyor. İranlı yetkililer ilk görüşmeleri “kısmen olumlu” olarak nitelendirirken, sürecin henüz erken aşamada olduğuna dikkat çekti.
Tahran’ın, uzlaşma göstergesi olarak yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumu seyreltme teklifini gündeme getirdiği de belirtiliyor. Diplomasi trafiği sürerken yaptırımların kaldırılması ve nükleer programın sınırlandırılması başlıkları müzakerelerin odağında kalmaya devam ediyor.
